Linux တင္သံုးဖို႔ လက္ေတာ့ တစ္လံုးဝယ္မယ္

ဘယ္ laptop(notebook) ျဖစ္ျဖစ္ မ်ားေသာအားျဖင့္ linux တင္လို႔ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြန္ျပဴတာကုိ ဘယ္လိုသံုးမွာလည္း ဆိုတာ အရင္ သိဖို႔လုိပီးေတာ့ ဘယ္လိုိဟာမ်ိဳးဝယ္ရင္ သင့္ေတာ္မလည္း ဆံုးျဖတ္ရမွာပါ။

ဘာသံုးမွာလည္း

ပထမဦးဆံုး ကိုယ္က ဘယ္ရည္ရြယ္ခ်က္ အတြက္ စက္ကုိ သံုးမွာလည္း စဥ္းစားရပါမယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္  တစ္ေယာက္တည္းသံုးမယ္ေပါ့။ စာေတြဘာေတြ ေရးဖို႔  ဇယားေတြတြက္ဖုိ႔ ခ်က္ဖို႔ office suite လိုမယ္။ အင္တာနက္ ေလွ်ာက္ေမႊဖို႔ browser လိုမယ္။ အီးေမးလ္ ေတြ ဘာေတြ သံုးမယ္။ ခ်က္တင္ ေတြ သံုးမယ္။ အဲဒီေလာက္ဆိုရင္ အလယ္အလတ္ ေလာက္ရွိတဲ့ ကြန္ျပဴတာဆို လံုေလာက္ပါၿပီ။ core i3, RAM 4GB ေလာက္ေပါ့။ ေသေသခ်ာခ်ာ တစ္ခုခ်င္း စစ္စစ္ေပါက္ေပါက္ သိေအာင္ လုပ္ၿပီးမွ ဝယ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကုိ သိသင့္ပါတယ္။

1. ေငြဘယ္ေလာက္သံုးမလညး္၊


2. screen size က ေကာ ဘယ္ေလာက္လိုခ်င္လည္း။ (13" or 15" or 17")


3. ကိုယ္က စက္ကုိ ဘယ္လိုသံုးခ်င္လညး္၊ ဥပမာ။ အင္တာနက္ ပဲ သံုးမွာလား၊ System Admin လုပ္ဖို႔လား၊ software ေရးဖို႔လား၊  windows နဲ႔ dual boot သံုးအံဳးမလား စသည္ျဖင့္ေပါ့။


4. Battery ကေကာ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ သံုးခ်င္တာလညး္။


5. ရုပ္ရွင္ေတြ ဘာေတြ ၾကည့္ဖို႔ DVD drive လိုေသးလား ။ ဒါမွ မဟုတ္ Blue ray မွာ ျဖစ္မွာလား။


6. ဂိမ္းေစာ့ဖို႔ ဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းစား လိုမွာပါ။ ျပီးေတာ့ windows နဲ႔ dual  တင္သင့္ရင္ တင္ရပါ့မယ္။ တစ္ခ်ိဳ႔ ဂိမ္းေတြက Linux မွာ ေစာ့လို႔မရပါဘူး။


7. ေနာက္ဆံဳးတစ္ခ်က္ကေတာ့ ကိုယ္ဘာေတြသံုးေနတာလညး္ သိတဲ့ ကြန္ျပဴတာ အေၾကာင္း နားလည္တဲ့သူတစ္ေယာက္ကုိ  desktop ကေန laptop ေျပာင္းသံုးရင္ အဆင္ေျပမလား ေမးသင့္ပါတယ္။

အၾကမ္းမ်ဥ္းအားျဖင့္ ကိုယ့္ဘာသာကုိ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လို႔မယ့္အခ်က္ေလးေတြေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Central Processing Unit (CPU)

CPU ဆိုတာကေတာ့ ကြန္ျပဴတာရဲ႔ ဦးေႏွာက္လို႔ တင္စားၾကပါတယ္။ Linux ကေတာ့ mobile cpus ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တင္သံုးလို႔ရပါတယ္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ မ်ား ကေတာ့ mobile cpus မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

• Intel Atom


• Intel Core 2 Duo


• Intel Core i5 Duo


• Intel Core i7 Duo or Quad


• AMD Athlon 64 Mobile


• AMD Turion 64 X2

cpu ရဲ႔ အျမန္ႏႈန္းကေတာ့ 1.3GHz ကေန 2.2GHz အတြင္းဆိုရင္ အဆင္ေျပေလာက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ cpu မွာ Cores ဘယ္ႏွစ္လံုးပါလည္း ဆိုတာလည္း အေရးၾကီးပါေသးတယ္။ Cores မ်ားေလး အလုပ္မ်ားမ်ား လုပ္ႏိုင္ေလေပါ့။ ဥပမာ။ Intel Core 2 Duo ဒါမွ မဟုတ္ AMD Turion 64 II (Dual Core) ေတြကေတာ့ နာမည္ၾကီး CPU ေတြပါ။ ကြ်န္ေတာ့္ အျမင္ကေတာ့ အဲဒါေတြဟာ 64 bit Linux distro ေတြနဲ႔ သင့္ေတာ့မယ့္ ဟာေတြပါ။

Video Card and X Server

လက္ေတာ့မွာ အျမင္လွလွေလး နဲ႔ အလုပ္လုပ္ေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ( not command line only) X windows system ကုိ သံုးရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္လို graphic card ကို ေရြးခ်ယ္ရမလည္းဆိုတာလညး္ အေ၇းၾကီး ပါတယ္။ Graphic card မွာေတာ့  3D သံုးလို႔ ရတာေတြ 2D ပဲ ရတာေတြ ဒါမွ မဟုတ္ ရိုးရိုး distplay ပဲ ပါတာေတြ ရွိပါတယ္။ Nvidia  Graphic ကေတာ့ 3D ေတြသံုးႏိုင္ပါတယ္။ ATI  Graphic ကေတာ့ Open source driver ေတြ ရွိၿပီး 3D လည္း ရပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ သူတို႔ရဲ႔ webiste ေတြ သြားၿပီး ကုိယ္နဲ႔ ဘာဟာဆိုသင့္ေတာ္မလည္း သြားၾကည့္ၿပီး ဆံုးျဖတ္တာ ေကာင္းပါတယ္။

• ATI/AMD Linux drivers


• Nvidia Linux drivers


• Linux Graphics drivers from Intel


• Look here at X.org to check

Low End Video Cards

• Intel GMA 4500MHD


• Intel 945GM


• Intel 950 GMA


• Intel X3100 GMA


• NVIDIA Quadro NVS 160M (256MB)

Mid to High-End Video Cards

ေစ်းႏႈန္းေရာ အသံုးျပဳလို႔ရတဲ့ဟာပါ အလယ္အလတ္တန္းစားေတြပါ။ အဲဒီေလာက္ဆို ေတာ္တန္ယံု 3D video games ေတြ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ Video/Photo editing ေတြ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

• NVIDIA Quadro FX 880M (1024 MB)


• NVIDIA Quadro FX 2800M (1024 MB)


• NVIDIA Quadro NVS 3100M (256 or 512 MB)


• NVIDIA GeForce 9300M GS


• NVIDIA GeForce 9300M


• Intel GMA X4500 HD


• ATI FirePro M7740 (1024 MB)


• ATI Radeon HD 3650 (512 MB)


• ATI Mobility Radeon HD4650 (1024 MB)

ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္ကေတာ့ အဲဒီ Graphic card ေတြနဲ႔  Linux မွာပါတဲ့ X Display နဲ႔ ကိုယ္သံုးမယ့္ Software ေတြ (ရုပ္ရွင္ၾကည့္တာတို႔၊ တစ္ခ်ိဳ႔ opensoure ဂိမ္း ေတြ ေဆာ့ဖို႔တို႔၊ presentation ဖိုင္ေတြဘာေတြ လုပ္ဖို႔တို႔။ စသည္ျဖင့္ ) နဲ႔ အိုေက ရဲ႔လား ေသခ်ာ ဆန္းစစ္ ၾကည့္သင့္ပါေသးတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ အျမင္ကေတာ့ ရံုးသံုး၊ ကိုယ္ပိုင္သံုး  software developer သံုးဆိုရင္ေတာ့ Intel Graphic card နဲ႔ တင္ အဆင္ေျပပါတယ္။ dota ေတာ့ ခုတ္လို႔ရဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ခုတ္ခ်င္ရင္ေတာ့ အနည္းဆံုး 1GB  Graphic ေလာက္သံုး၊ steam နဲ႔ Dota2 ခုတ္လို႔ရမယ္။

RAM

RAM (Random Access Memory)  က ေတာ့ အလုပ္စားပြဲနဲ႔တူပါတယ္။ စားပြဲၾကီးရင္ stationary ေတြ မ်ားမာ်း တင္ထားၿပီး အလုပ္ ခပ္ျမန္ျမန္ လုပ္လို႔ရသလိုပဲ။ ကြန္ျပဴတာမွာ RAM မ်ားေတာ့ အလုပ္မ်ားမ်ား တစ္ျပိဳင္နက္ လုပ္လို႔ရတာေပါ့။ VirtualBox တို႔ Photo editing ေတြ လုပ္မယ္ဆုိရင္ RAM မ်ားမ်ား လိုပါတယ္။  2GB ကေန 4GB ကေတာ့ အသင့္ေတာ္ဆံုးပါပဲ။  အခုေနာက္ဆံုးေပၚ စက္ေတြကေတာ့ 16GB ထိပါပါတယ္။ Linux မွာ 4GB အထက္ RAM ထည့္ထားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ PAE ဒါမွမဟုတ္ 64Bit kernel ကို အသံုးျပဳရပါမယ္။

Hard Disk

Data ေတြသိမ္းဖို႔ အတြက္ ကြန္ျပဴတာမွ HDD လိုပါတယ္။ HDD ေတြကေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေစ်းေပါလာပါၿပီ။ HDD က rotating platters ေတြေပၚမွာ data ေတြကိုသိမ္းတာပါ။ အဲဒီေတာ့ speed မ်ားတဲ့ဟာ ကုိ ထည့္သင့္ပါတယ္။ 7200rpm ရွိတဲ့ HDD ကေတာ့ အျမန္ဆံုးပါပဲ။ ဒါမွမဟုတ္ SSD(Solid state Drives) လည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ SSD ေတြရဲ႔ အားသာခ်က္ေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

1.  ရိုးရိုး HDD ထက္ speed ႏွစ္ဆ အနည္းဆံုးျမန္ပါတယ္။


2.  ထက္ပိုမို ေပါ့ပါးပါတယ္။


3.  ပါဝါစား သက္သာပါတယ္။


4.  စက္ အဖြင့္အပိတ္ ျမန္ပါတယ္။

Windows မွာ သံုးသလိုပဲ usb strick တို extra HDD တို႔လည္း တပ္သံုးလို႔ရပါတယ္။

Optical Disk

Linux မွာလည္း DVDs,Blu ray  drive ေတြ တပ္လို႔ရပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ DVDs ေတြကို data backup လုပ္ဖို႔ တို႔။ ရုပ္ရွင္ သီခ်င္း DVD ေတြ လုပ္ဖို႔တို႔ သံုးၾကပါတယ္။ Linux မွာလည္း DVD burner software ေကာင္းေကာင္း ေတြ ရွိပါတယ္။ bule ray နဲ႔မွာ ရုပ္ရွင္ၾကည့္ခ်င္ပါတယ္ ဆိုရင္လညး္ တပ္ထားလို႔ရပါတယ္။ mplayer ေနာက္ဆံုး version ကေတာ့ blu ray ရုပ္ရွင္ေတြအတြက္ သင့္ေတာ္ပါတယ္။ အျခား opensource software ေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။

Power Management: Suspend and Hibernate

Linux မွာ AMP ( Advanced Power Management ) and ACPI (Advanced Configuration and Power Interface ) ႏွစ္မ်ိဳးလံုး သံုးလို႔ရပါတယ္။ hibernate ကေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနအတိုင္း disk မွာ သိမး္ထားတာ ျဖစ္ျပီး suspend ကေတာ့ RAM ေပၚမွာ သိမ္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ hibernat ကေတာ့ dual boot တင္ထားရင္ တစ္ျခား OS တစ္ခုကို ေျပာင္းဖြင့္လို႔ရပါတယ္။ suspend ကေတာ့ မရပါဘူး၊ စက္ဖြင့္လိုက္တာနဲ႔ ကိုယ္ ေနာက္ဆံုးဖြင့္ထားတဲ့ OS တစ္ခါတည္း တန္းပြင့္လာမွ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႔  လက္ေတာ့ ေတြမွာ အလုပ္မလုပ္တာေတြ ရွိပါတယ္။

Wireless 802.11

လက္ေတာ့ အမ်ားစုကေတာ့ on-board 802.11 (a/b/g/N) wireless cards ပါပါတယ္။ ဘယ္ကဒ္ ေတြက Linux မွာ အလုပ္လုပ္ သလဲ google မွာ ရွာသင့္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္လညး္ ဒီေနရာ မွာ သြားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

Biometric Fingerprint Scanner

လံုျခံဳေရးအတြက္ အေရးၾကီးတယ္ဆိုရင္ေတာ့  "Biometric Fingerprint Scanner" လိုဟာမ်ိဳးလိုလာပါၿပီ။ Linux မွာ ေတာ့ KDM,GDM တို႔က fingerprint reader ေတြ အတြက္ အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါတို႔ကေတာ့ fingerprint ပါတဲ့  လူသိမ်ားတဲ့ လက္ေတာ့ အမ်ိဳးအစား  ျဖစ္ပါတယ္။

• IBM ThinkPad T and X series selected models (see list of supported devices)


• Dell Latitude selected models


• HP Pavilion (selected model)

ေအာက္ပါလင့္ မ်ားကေတာ့ linux fingerprint နဲ႔ ပက္သက္လို႔ သိသင့္တဲ့ အခ်က္ေတြပါ။

• The fprint project aims to plug a gap in the Linux desktop: support for consumer fingerprint reader devices.


• Fedora project wiki page describing supported devices and software for fingerprint devices.

Fn key (BlueKey) Support

Function key ကေတာ့ လက္ေတာ့ ေတြအတြက္ အထူး ထည့္ေပးထားတဲ့ keyboard ခလုပ္ေတြပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အျပာေရာင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ Fn နဲ႔ အျပာေရာင္ စာပါတဲ့ ခလုပ္နဲ႔ တြဲႏိုပ္ရင္ အထူး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေတြ လုပ္ပါတယ္။ ဥပမာ၊ Fn + F11 အသံတိုးတာ Fn + F12 အသံက်ယ္တာ စသည္ျဖင့္ေပါ့။ Dell နဲ႔ IBM လက္ေတာ့ ေတြကေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ Fn key ေတြ ပါပါတယ္။

Ports

ေအာ္ေဖာ္ျပပါတို႔ကေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ လက္ေတာ့ေတြေဘးမွာ ပါတဲ့အေပါက္ေတြပါ။

1. USB -   external hard disk, pen, mouse, keyboard and တစ္ျခား လိုအပ္တာေတြ ထုိးဖို႔ အေပါက္။


2. FireWire - လူသံုးနည္းပါတယ္။ Linux မွာ သံုးလို႔ ရဖို႔ အတြက္ software ေတြ ထပ္တင္ဖုိ႔ လုိပါမယ္။ Zip drives, hard drives, and CDRW/DVD drives ေတြသံုးလို႔ရပါ့မယ္။ ရွိသမ်ေတြ အကုန္သံုးလို႔ရဖို႔အတြက္ေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ Firwire အေၾကာင္း ထပ္သိခ်င္ေသးတယ္ဆိုရင္ wiki မွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။


3. eSATA - နဲ႔ external hard disks တပ္သံုးမယ္ဆိုရင္ usb တို FireWire တို႔နဲ႔ တပ္သံုးတာထက္ ျမန္ပါတယ္။  တစ္ခ်ိဳ႔ စက္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ၿပီး တစ္ခ်ိဳ႔ စက္ေတြ မွာ အလုပ္မလုပ္ပါဘူး။ Dell ေနာက္ဆံုးထြက္ ေတြမွာေတာ့ ပါတတ္ပါတယ္။

Sound

On board sound card အမ်ားစုကေတာ့ Linux နဲ႔ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ .mp3, .wav, .ogg နဲ႔ အျခား ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား သီခ်င္းဖိုင္ေတြကို Linux နဲ႔ ဖြင့္ဖို႔အတြက္ အဆင္ေျပပါတယ္။

Docking Station (Port Replicator)

A Docking station and port replicator  ကေတာ့ ကြန္ျပဴတာနဲ႔ ဆက္စပ္ ေနတဲ့ စက္ေတြ ထပ္တပ္ႏိုင္ဖို႔ပါ။  ဥပမာ  desktop monitor, keyboard, printer, mouse, Palm Pilot  စသည္တို႔ ထပ္တပ္တာမ်ဳးကုိ ဆိုလိုတာပါ။  docking station ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ Linux မွာ အလုပ္လုပ္လို႔ ရပါတယ္။

Ethernet (NIC)

နက္ဝက္ၾကိဳး ထုိးတဲ့ အေပါက္ပါ။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လက္ေတာ့ေတြက Intel and Broadcom (tg3) Ethernet cards  ကုိ သံုးၾကပါတယ္။ Linux ကလည္း ေကာင္းေကာင္းသိပါတယ္။ ဘာလိုဟာေတြကုိ Linux ကသိသလဲ လို႔ ဒီမွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

ုိ

Tip: Test Your Laptop With Linux (Try Before You Buy)

Show room ကိုသြား Linux Live CD (such asKnoppix or Ubuntu or Fedora ) တစ္ခုခုယူသြား၊ ျပီးေတာ့ ကိုယ္ဝယ္မယ့္စက္မွာ ထည့္စမ္းၾကည့္။ boot တက္ၾကည့္မယ္။ X windows တက္လားၾကည့္မယ္။ wilreless ဒါမွ မဟုတ္ နက္ဝက္ၾကိဳးနဲ႔ Internet ခ်ိတ္ၾကည့္မယ္။ အကုန္အလုပ္လုပ္တယ္ဆို ဝယ္လာလိုက္ယံုပဲေပါ့။ :D

Recommend Linux Distribution

Ubuntu, Linux Mint အိမ္သံုး တစ္ကိုယ္ရည္သံုး၊

Debian Web Developer, Opensource Software Developer (Qt C++, Qt Python. etc)  သံုးဖို႔ သင့္ေတာ္ပါတယ္။

Linux အေၾကာင္း ႏိႈက္ႏိႈက္ခ်ြတ္ခြ်တ္ ေလ့လာခ်င္ရင္ Arch, Gentoo သင့္ေတာ္ပါတယ္။

Linux Laptop Vendors

ကဲ. အခု ဘယ္လို ေရြးမလညး္ သိၿပီ။ အဓိက အက်ဆံုးကေတာ့ wireless,video card, Ethernet card ပါပဲ။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါတို႔ကေတာ့ Linux အသင့္ပါၿပီးသား လက္ေတာ့ ေရာင္းတဲ့ brand ေတြပါပဲ။

1. Dell sales Ubuntu Laptop in USA, Canada, UK, France, Germany, Spain and Latin America. (See official Ubuntu page). Dell India also sales high end Redhat Linux based laptop for business use.


2. HCL provides Ubuntu / Redhat / Fedora Linux based laptop in India.


3. Acer India provide Aspire series Linux based laptop in India.


4. HP Novell / Suse Linux certification and support matrix for HP laptops.


5. Asus Linux based eeepc netbooks in USA, India, UK, and various other places across the globe.


6. EmperorLinux provides Linux laptops with full hardware support under Linux in USA.


7. LinuxCertified provide Linux laptop and support in USA.


8. Linuxemporium provide Linux laptop and support in UK.


9. System76 provides Ubuntu Linux laptop and support in USA and Canada.


10. Zareason provides Ubuntu Linux laptop in USA, but claims to ship to many other places across the globe.

source:Internet

Web Master ၏တာဝန္မ်ား

Web master တစ္ေယာက္ရဲ႔ အဓိက တာဝန္မ်ားကေတာ့ ကုိယ္ ကိုင္ထားတဲ့ website ပံုမွန္အလုပ္လုပ္ေနဖို႔။ user ေတြ အဆင္ေျပေျပ  content ေတြ ထည့္ေနႏိုင္ဖို႔၊ ဆိုက္ အျပင္အဆင္ အျမဲတမ္း သပ္သပ္ရပ္ရပ္ျဖစ္ေနဖို႔။ ဘယ္ browser နဲ႔ ၾကည့္ၾကည့္ အဆင္ေျပေျပ ျမင္ရဖို႔၊ လင့္ေတြ အကုန္လံုး အလုပ္လုပ္ဖို႔။ ေတြ လုိုအပ္ပါတယ္။ user ေတြ တင္ထားတဲံ content ေတြ ေနရာတစ္က် ရွိေနဖို႔က web master တာဝန္ျဖစ္ၿပီ။ content ေတြ စာသားမွားေနတာကေတာ့ web master နဲ႔ မဆိုင္ပါဘူး။

(  ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေတာ့ အဲဒါ web master လုပ္ရမယ္ဆိုတာပဲ ဇြတ္ေျပာေျပာေနၾကတာပဲ။ )

အဲဒီေတာ့  web Server လည္း ေကာင္းေကာင္း ကိုင္တက္ေအာင္ လုပ္ထားရပါမယ္။
Web design လညး္သိရပါမယ္။
Basic web programming ေတြလည္း သိထားရပါမယ္။
Database အေၾကာင္းလည္း သိရပါ့မယ္။
ွServer Security အေၾကာင္းလည္း သိထားရပါမယ္။
ေနာက္ဆံုးေျပာရရင္ web master က web content ကလြဲရင္ က်န္တာ အကုန္ သူ႔မွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

source:Internet

system administrator တာဝန္မ်ား

system administrator ၏တာဝန္ႏွင့္ ဝတၱရားမ်ား

သူ႔ရဲ႔တာဝန္ေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကုိ မ်ားပါတယ္။ လုပ္တဲ့ေနရာခ်င္း မတူရင္လည္း ကြဲျပားမႈေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ ဂ်ာနယ္တိုက္မွာ လုပ္ရင္ ဖိုင္သိမ္းတာေတြ ျပန္ရွာတာေတြပိုမ်ားမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ file server ကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ ကိုင္တြယ္ဖို႔ လုိသလို၊ ဝယ္ေရာင္း လုပ္တဲ့ အလုပ္မွာ ဆိုရင္ေတာ့ store,POS ေတြ ပါလာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္  Database server က ပိုအေရးပါလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္  sysadmin လုပ္ရမွာေတြကေတာ့ ေဆာ့ဝဲေတြ သြင္းမယ္။ ဘယ္လိုသံုးရလည္း သံုးမယ့္သူကုိ သင္ေပးရမယ္။ အခါအားေလွ်ာ္စြာ  server က အလုပ္ပံုမွန္လုပ္ေနရဲ႔လား အကဲခပ္ေနရမယ္။ ေဆာ့ဝဲ အသစ္ေတြ ထြက္လာရင္ update လုပ္ေပးရမယ္၊ စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက programming လည္း နည္းနည္းပါးပါး ေရးေပးရရင္ ေရးေပးရမယ္။ ကိုယ့္အလုပ္နဲ႔ သံုးေနတဲ့ ေဆာ့ဝဲက  ကီးသိပ္မကိုက္လို႔ နည္းနညး္ ျပင္ေပးရတာမ်ိဳးေပါ့။ ဥပမာ။ Free POS တစ္ခုကုိ ကုိယ့္ အလုပ္က logo ေျပာင္းေပးတာမ်ိဳးေပါ့။  ဒါမွ မဟုတ္ရင္လည္း  software company ေတြဆိုရင္ project manager ဝင္လုပ္ေပးရတာမ်ိဳး၊ sys admin software ျဖစ္ေနလို႔  error checking လုပ္ေပးရတာမ်ိဳးေတြလညး္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

sysadmin တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အဓိက တာဝန္ရွိတာေတြကေတာ့

၁. ဆာဗာ ကုိ တစ္ျခား အလုပ္တူတူလုပ္တဲ့သူေတြ သံုးႏိုင္ေအာင္ user အသစ္ေတြလုပ္ေပးတာမ်ိဳး။ အလုပ္ထြက္သြားတဲ့သူေတြ အေကာင့္ေတြကုိ ရွင္းပစ္တာမ်ိဳးေတြပါ။

၂.  ဘယ္သူေတြေပါက္ကရလုပ္ထားလည္း။ ဘာေတြ ျပင္သင့္သလဲ၊ ဘယ္ဟာေတြ update လုပ္သင့္သလဲ၊ ေန႔တိုင္း နီးပါးၾကည့္ေနဖို႔ပါ။

၃. ဆာဗာ ပံုမွန္ အလုပ္လုပ္ေနသလား၊

4. ့ဟတ္ဝဲေတြ ပ်က္ေနတာနဲ႔ အသစ္တစ္ခုနဲ႔ အျမန္ျပန္လည္ တပ္ဆင္အသံုးျပဳႏိုင္ရပါမယ္။

5. ဘယ္သူေတြ ဘာေတြ သံုးေနလည္း။ ဆာဗာက အဲေလာက္သံုးေနတာကို ခံႏိုင္ရည္ရွိရဲ႔လား ဆိုတာလည္း ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။

၆. အလုပ္က လိုအပ္မယ့္ file systems ကုိ တည္ေဆာက္ေပးရပါမယ္။ ဥပမာ၊ Departmnet တစ္ခုတိုးလာလို႔  file server အတြက္  folder အသစ္လုပ္ေပးတာမ်ိဳး။

၇. အလုပ္က လုိအပ္မယ့္ ေဆာ့ဝဲ အသစ္ေတြ ထပ္ထည့္ေပးတာေတြလည္း လုပ္ရပါ့မယ္။

၈. ဆာဗာ တစ္ခုခုေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားရင္လညး္ backup ေတြ ျပန္ restore လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကိုယ့္ဘာကုိ ဘယ္လို backup လုပ္ထားမလည္း ဆိုတာလည္း စီစဥ္ထားရပါ့မယ္။

၉. ကုိယ့္ ရံုးက networking ကေရာ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္လုပ္ေနရဲ႔လား ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။

10. ေဆာ့ဝဲေတြ OS ေတြ အသစ္ေတြထြက္တိုင္း အျဖစ္ႏိုင္ဆံုး အျမန္ဆံုး update လုပ္ေပးရပါ့မယ္။

11. ဆာဗာကုိ ရံုးက Network ကေန ဘယ္လိုေတြ အသံုးခ်မယ္ဆိုတာေတြ၊ ရံုးကြန္ျပဴတာေတြကို ဘယ္လိုအသံုးခ်ရမယ္ဆိုတာေတြကိုလညး္ အလုပ္အတူလုပ္တဲ့သူေတြကုိ ရွင္းလင္း ျပသထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

12. ရံုးက စက္ေတြနဲ႔  ဆာဗာ security ေတြကုိလညး္ ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း စီမံ ခန္႔ခြဲ ထားႏိုင္ရပါမယ္။  firewall ေတြ ခံထားတာမ်ိဳး။

sys admin မလုပ္ရမယ့္ဟာေတြကေတာ့

ေဆာ့ဝဲ ေရးသားတာေတြ၊ ဒီဇိုင္းလုပ္တာေတြ  dtp လုပ္ရတာေတြ ေပါ့။
ဒါေပမယ့္ အဲဒါေတြကုိလညး္  sys admin က သိထားသင့္ပါတယ္။  ကုိယ္က developer မဟုတ္ဘူးဆိုၿပီးလည္း ေဘးကပ္ေနလို႔ မရပါဘူး။ software ေတြ ဘယ္လို အလုပ္လုပ္သလည္း။ ဘယ္လို troubleshoot လုပ္မလည္း ဆိုတာကလည္း သိထားရပါမယ္။ အဲဒီအတြက္ programming language သံုးေလးခုေတာ့ သိထားသင့္ပါတယ္။ shell, awk, perl, python etc

Source:Internet

Google wallet နဲ႔ အရာအားလံုး ၿပီးေျမာက္ေစမယ္

"ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြရဲ႕ မၾကာေတာ႔မယ္႔ အနာဂတ္မွာ ဖုန္းတစ္လံုးက လြဲျပီး ဘာမွ ယူစရာမလုိဘဲ အိမ္အျပင္ထြက္လို႔ ရေတာ႔မယ္" ။ အဲဒါကေတာ့ ဂူဂယ္ကုမၸဏီက ေျပာလိုက္တဲ့ အနာဂတ္အတြက္ အျမင္ပါ။

"ကြ်န္ေတာ္တို႔ ယံုၾကည္ေနပါတယ္။ တစ္ေန႔ေန႔မွာ အိမ္ကေန အလုပ္ကုိ ျဖစ္ျဖစ္ ေစ်းကုိျဖစ္ျဖစ္ တစ္ေနရာရာကို လက္ကိုင္ဖုန္း တစ္လံုးတည္း ကိုင္သြားျပီး ထြက္သြားလို႔ရမယ္လို႔ ကြ်န္ေတာ္ အေသအခ်ာကို ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္လို႔ ..." ဂူဂယ္ အိမ္ေဆာင္ထုတ္ကုန္ မန္ေနဂ်ာ Marc Freed-Finnegan က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

အျပင္တစ္ခါသြားရင္ လိုအပ္မယ့္ အရာအားလံုးျဖစ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္း၊ ပလပ္စတစ္နဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ အရာေတြ ဒါမွမဟုတ္ သတၱဳတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ အရာေတြကုိ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ နည္းပညာနဲ႔ တစ္စုတစ္ေ၀းတည္းျဖစ္ေအာင္ smart phone က လုပ္ေဆာင္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂူဂယ္က ဆုိလုိတာကေတာ႔ မုိဘုိင္းဖုန္းကုိပဲ ခရက္ဒစ္ကဒ္၊ ယာဥ္ေမာင္း လိုင္စင္၊ ထရန္စစ္ကဒ္၊ စတိုးဆုိင္ေတြက ေပးတဲ့ ကူပြန္ကဒ္ေတြ၊ အိမ္ေသာ့၊ ဟိုတယ္ေသာ့ မွတ္ပံုတင္ စတာေတြအျပင္ အျခားေသာ မျဖစ္နိုင္ဘူးလို႔ ထင္ထားတာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြ တကယ္ျဖစ္နုိင္မလားဆိုတာကေတာ႔ smart phone ေတြရဲ႕ တိုးတက္လာမႈေတြကုိ ၾကည့္ရင္ သိနိုင္ပါတယ္။

၂၀၀၇ မွာ ပထမဦးဆံုးေပၚခဲ့တဲ iPhone ကို နည္းပညာရွင္ေတြက ပထမဦးဆံုးေသာ အိပ္ေဆာင္ ကြန္ပ်ဴတာ Smart Phone စစ္စစ္လို႔ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။

Smart phone ေတြဟာ အခုဆိုရင္ GPS မ်ား၊ လက္ကိုင္ဂိမ္းစက္မ်ား၊ အိမ္သံုး ကင္မရာမ်ား၊ ျပကၡဒိန္၊ မွတ္စုစာအုပ္၊ သတင္းစားမ်ား နဲ႔ နားၾကပ္ကက္ဆက္ေတြ ေနရာမွာ အစားထိုး ၀င္လို႔လာပါတယ္။ လက္ကိုင္အိတ္ထဲမွာ တေပြ႔တပိုက္ ထည့္ထားရမယ့္ စာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ smart phone ထဲကုိ ေရာက္သြားပါၿပီ။

ကြ်မ္းက်င္သူေတြ အေျပာအရ ဖုန္းေတြက ဘယ္ေလာက္အထိ ျပည့္စံုလာေစမလဲဆိုရင္၊ တကယ္လို႔ မနက္ပိုင္းထြက္မယ့္ ခင္ဗ်ား စီးမယ္႔ေလယာဥ္က အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင္႔ ေနာက္က်ေနတယ္ ဆိုရင္၊ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ဖုန္းမွာပါတဲ႔ ႏိႈးစက္နာရီက ခင္ဗ်ားကို ေနာက္က်ၿပီးမွ ႏွႈိးေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးေတြကုိေတာ့ Apples ရဲ႕ ေဆာ့၀ဲတစ္ခုျဖစ္တဲ့ humble personal assistant ကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္ဆိုတာ ျမင္သာေနပါတယ္။

ဖုန္းထုတ္လုပ္ေနတဲ့ နည္းပညာရွင္ေတြကလည္း ဘယ္ေလာက္အထိ ႀကိဳးစားေနသလဲဆိုရင္ ဖုန္းတစ္ခုလံုးကုိ အက်ၤ ီေတြထဲမွာ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ဖုန္း စခရင္ ကုိေတာ့ ခင္ဗ်ားရဲ႕ အသားေပၚမွာ ထားႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ နည္းနည္း အလွမ္းေ၀းေသးတဲ့ အနာဂတ္တစ္ခုပါ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ အလြယ္ကူဆံုး အသံုးျပဳႏိုင္ဖို႔၊ ကိုယ္နဲ႔ မကြာထားႏိုင္ဖို႔နဲ႔ သက္ေတာင့္သက္သာ ရွိေစဖို႔ေတြကုိ ဦးတည္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။



မိုဘိုင္းဖုန္းေတြဟာ တကယ္႔ကုိပဲ လူသားေတြရဲ႕ လူမႈေနထိုင္မွႈ ဘ၀အခ်က္အခ်ာ ျဖစ္လာေနတယ္လို႔ မန္ေနဂ်ာ Freed-Finnegan ေျပာပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာ အေသးစားေလးကုိ သယ္ေဆာင္သြားတာနဲ႔ ခင္ဗ်ား လုပ္ခ်င္တဲ့အရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ အဲဒါေလးနဲ႔ပဲ အကုန္လုပ္ယူလို႔ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အိတ္ေဆာင္ စမတ္ဖုန္းေတြကုိ ကိုရီးယားနဲ႔ ဂ်ပန္က လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ကတည္းက စထြင္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ အေမရိကမွာေတာ့ သူေျပာငါေျပာ စကားေတြထဲမွာပဲ ရွိေနေသးတာပါ။

ဒါေပမဲ႔ ဂူဂယ္ ေဆာ့၀ဲ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Nexus S smartphones ကုိ Sprint's network မွာ မၾကာခင္က ျဖန္႔ခ်ီလိုက္တဲ့အခါမွာေတာ႔ အိပ္မက္ေတြ တကယ္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ Nexus S smartphone က ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ တကယ့္ကုိ ဘာေတြ ဆက္ျဖစ္လာမလည္းဆိုတာကုိ ခ်ျပလိုက္တဲ့ အေသးစား ျပယုဂ္ေလး တစ္ခုပါလို႔လည္း ဆိုပါေသးတယ္။

အခု Smart Phone က ဘာေတြ ဘယ္လို ျဖစ္လာႏိုင္မလဲဆိုတာ နည္းနည္း ဆက္ၾကည့္လိုက္ရေအာင္။

ကုန္ပစၥည္းတစ္ခု ၀ယ္တာကုိ ခရက္ဒစ္ကဒ္ မထုတ္ဘဲ ဖုန္းကုိ ထုတ္လိုက္မယ္။ ၿပီးေတာ့ NFC Reader software (စတုိးဆိုင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ PayPass လို႔ေခၚတဲ့ ေသးငယ္တဲ့ Radio-wave icon ေလးေတြကုိ ေစ်းႏႈန္းကဒ္ေတြမွာ ထည့္ထားပါတယ္) ကိုဖြင့္လိုက္မယ္။ ေငြေခ်ဖို႔ အတြက္ ကုန္ပစၥည္းကုဒ္ကို မွတ္ထားလိုက္မယ္။ လံုၿခံဳေရးအတြက္ေတာ့ Security PIN ကုိ ရိုက္ထည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Google Wallet က အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ Citi MarterCard တစ္ခုနဲ႔ပဲ အလုပ္ လုပ္ပါေသးတယ္။ ေနာက္ၿပီး Prepaid card ထဲကုိ ခင္ဗ်ားဘဏ္ထဲက ဒါမွမဟုတ္ ခရက္ဒစ္ကဒ္ အေကာင့္ထဲက ပိုက္ဆံကုိ ထည့္ထားလို႔ရပါေသးတယ္။

နည္းပညာရွင္ေတြ အေျပာကေတာ႔၊ သမားရိုးက် အေရာင္းအ၀ယ္ ၀န္ေဆာင္မႈေတြက ခက္ခဲ ရႈပ္ေထြးလို႔၊ တျခား နည္းပညာအသစ္ တစ္ခုနဲ႔ ေငြေပးေခ်ေရး ၀န္ေဆာင္မႈေတြ ျမန္ဆန္ လြယ္ကူေစဖို႔အတြက္ အဲဒါကို အစားထိုး စမ္းသပ္ အသံုးျပဳဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟုတ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ Google Wallet ဒါမွမဟုတ္ တျခား Digital Wallet တစ္ခုခုဟာ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ပိုက္ဆံအိတ္ေတြ ေနရာမွာ အစားထိုး၀င္ေရာက္လာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ Phone-wallet နည္းပညာဟာ အနာဂတ္ မိုဘိုင္းမ်ားအတြက္ အေရးပါလာသလို၊ လူအားလံုး လက္ခံ အသံုးျပဳဖုိ႔ လြယ္ကူတဲ့အရာလည္း ျဖစ္လာပါေတာ႔မယ္။

ဂူဂယ္က ေျပာတာကေတာ့ Google Wallet ကို ဆက္ျပီး ဖြ႔ံၿဖိဳးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္တဲ့။ မိုဘိုင္းဖုန္းက loyalty cards ေတြ digital coupons ေတြကို သိမ္းစည္းထားႏိုင္ၿပီး တစ္ခ်က္ကေလး ကလစ္လိုက္တာနဲ႔ ကုန္စံုဆိုင္က ေပးတဲ့ discounts ေတြေကာ ေလွ်ာ့ေစ်းေတြကုိပါ ရမွာျဖစ္ၿပီး တစ္ဆက္တည္းပဲ ေငြပါ ေပးေခ်ျပီးသား ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ရည္ရွည္မွာေတာ႔ မွတ္ပံုတင္ကဒ္ေတြ တံခါးေသာ့ကဒ္ေတြကအစ အရာအားလံုးကုိ ဖုန္းထဲ ထည့္ထားႏိုင္ပါလိမ္႔မယ္။ အခုဆိုရင္ ဖုန္းထဲက NFC chip က တံခါးေတြ ဖြင့္ၿပီး၊ မွတ္ပံုတင္ (ID) စစ္ေဆးဖို႔ေတြ လုပ္ႏိုင္ေနပါၿပီ။ (ေလာေလာဆယ္ေတာ႔ google wallet က သိပ္ျပီးေတာ႔ နာမည္ မၾကီးေသးပါဘူး၊ အေမရိကန္က smart phones ျဖစ္တဲ့ Google Nexus S နဲ႔ တျခား BlackBerry ေမာ္ဒယ္ နွစ္ခုမွာေတာ့ NFC chip က ပါေနပါၿပီ။)

ဥပမာ ဟုိတယ္ တံခါးေသာ့ အတြက္ ဆိုပါေတာ့။ ဟိုတယ္ စာေရးက ဧည့္သည္ရဲ႕ ဖုန္းထဲကုိ check-in ၀င္တဲ့အခ်ိန္မွာ key permission ကို တံခါးေသာ့ဖြင့္နိုင္ဖို႔အတြက္ ထည့္ေပးလိုက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲလိုဆိုရင္ ဖုန္းကုိ ဟိုတယ္ အခန္းတံခါး ေသာ့နားကို ကပ္လိုက္တာနဲ႔ တံခါးက ပြင့္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲလိုျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ digital lock ေတြ လုပ္တဲ့ အလုပ္ရံုေတြက လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာေတြနဲ႔ hardware ေတြကုိ standards တစ္ခု သတ္မွတ္ထားဖို႔ လုိပါလိမ့္မယ္။ မွတ္ပံုတင္ေတြ ကားေမာင္းလိုင္စင္ေတြ အတြက္ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရဌာနက လက္ခံေဆာင္ရြက္မွ ျဖစ္လာမွာပါ။

ဒါေပမဲ႔ အဲဒီအရာေတြ အားလံုးကေတာ့ မၾကာခင္ခ်ိန္မွာ တကယ္ျဖစ္လာမွာပါလို႔ ဂူဂယ္ အိတ္ေဆာင္ ကြန္ပ်ဴတာ ထုတ္လုပ္ေရး မန္ေနဂ်ာ Freed-Finnegan က ေျပာထားပါတယ္။

ကိုဘလိတ္

Source: CNN

LINUX ေျပာင္းသံုးဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ျပီလား

ကိုဘလိတ္



လူတိုင္း ကုိယ့္ကြန္ပ်ဴတာမွာ Opeation System ကုိတင္ရင္ လြယ္လြယ္ကူကူ အခက္အခဲမရွိ ေက်ေက်နပ္နပ္ ေအာင္ျမင္သြားတယ္ ဆိုတာ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ျပႆနာ တစ္ခုမွတစ္ခုနဲ႔ အၿမဲတမ္းႀကံဳေတြ႔ရပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ အိမ္သံုးကြန္ပ်ဴတာဆိုတာကလည္း Microsoft Windows ေၾကာင့္ပဲ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္လာတာ ျဖစ္ျပီး သူကပဲ ေစ်းကြက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ပိုင္ဆိုင္ထားတယ္ေလ။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ကြန္ပ်ဴတာဆိုရင္ လူတိုင္းက Windows နဲ႔ တြဲျမင္ၾကပါတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ အခုဆိုရင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ LINUX Operation System ကို ေျပာင္းသံုးလာေနၾကပါၿပီ။ ကဲ ဒါဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေကာ ေျပာင္းသံုးဖို႔ အဆင္မေျပႏိုင္ဘူးလား။ ေျပာင္းသံုးဖို႔ အခ်ိန္တန္ျပီလား ဆိုတာ ဆက္ၾကည့္ရေအာင္။

၁။ ေဆာ့၀ဲေတြ အတြက္ပိုက္ဆံေပးေနတာေတြက စိတ္ညစ္စရာပါ။

မနက္အိပ္ရာထတိုင္း Operation System အတြက္ပိုက္ဆံေပးထားရတယ္။ Antivirus အတြက္ ပိုက္ဆံေပးထားရတယ္။ ကိုယ့္စက္ေလး အဆင္ေျပေျပ ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ အလုပ္လုပ္ေနဖို႔အတြက္ Virus update ကုိ Install လုပ္ရျပီ။ အသံုးျပဳရတာ အဆင္ေျပသလား စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ဘာအတြက္ ဘာေၾကာင့္ရယ္ စက္ကေလးေနမွန္းမသိဘူး။ ဘာျပႆနာေတြေၾကာင့္လည္း အေျဖရွာမရဘူး။ အဲဒီအတြက္ bugs ေတြကုိ သက္ဆိုင္ရာ ေဆာ့၀ဲကုမၸဏီေတြက အေျဖရွာေပးေနပါတယ္။ ျပဳျပင္ေပးေနပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေတာ့ ရမယ္ေတာ့မသိရပါဘူး။ Pirate တင္ထားတယ္ဆိုရင္လည္း ဘယ္အခ်ိန္မ်ား လူေရွ႕သူေရွ႕စက္ဖြင့္ရင္ အဖမ္းခံရမလည္းေပါ့။ Linux က်ေတာ့ေကာ အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အခမဲ့ ေဆာ့၀ဲလ္ ေတြကို မေရမတြက္ႏိုင္တဲ့ Developer ေတြက ထုတ္လုပ္ေပးေနတယ္ေလ။ ဘယ္ေနရာဖြင့္သံုးသံုး အဆင္ေျပႏိုင္တယ္။ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ ယံုၾကည္မႈရွိမယ္။ က်ီးလန္႔စာစား မျဖစ္ဘူးေပါ့။

၂။ Hardware အသစ္ေတြ အၿမဲတမ္းလိုေနမယ္။

RAM မ်ားမ်ားမွ၊ CPU ျမင့္ျမင့္မွ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ Windows က Hardware ေကာင္းေကာင္းလိုခ်င္တယ္ေလ။ ႀကံဳဖူးမွာပါ။ စာေလး တစ္ပုဒ္ရိုက္ဖို႔အေရး Microsoft word ကုိဖြင့္ထားခဲ့ျပီး ေကာ္ဖီသြားေဖ်ာ္တာမ်ိဳးေလ။ ျပန္လာတာနဲ႔ အသင့္ပြင့္ေနမွာေပါ႔။

၃။ Malware အတြက္စိတ္ညစ္ေနတာလား။

p4 စက္အေဟာင္းေလး တစ္လံုးရွိတယ္ေပါ့။ Xp နဲ႔သံုးတယ္။ ေလးေလးလာျပန္ျပီ။ ဘယ္သတၱ၀ါေတြက စက္ထဲ၀င္ၿပီးႏွိပ္စက္ေနလည္း မသိဘူး။ ဆိုတဲ့အသံေတြ အၿမဲၾကားၾကားေနရတယ္မဟုတ္လား။

ဒါေပမဲ႔ စိတ္ေတာ့သိပ္မပူပါနဲ႔။ Microsoft က permissions system ေတြက ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ထားတယ္လို႔သိရပါတယ္။ Linux မွာေတာ့ Old hardware နဲ႔အသံုးျပဳလို႔ရမယ့္ Hardware resource အမ်ားႀကီးမလိုတဲ့ GUI (Graphical User Interface) ေတြ နွစ္ခုသံုးခ ုရွိပါတယ္။

၄။ Service patch သြင္းျပီးလို႔ ေပ်ာ္ေနတာလား။

ကဲ.. အရင္တစ္ပတ္က Service patch ကုိ install လုပ္ၿပီးလို႔ စိတ္ခ်ရပါၿပီဆိုရင္ အဲဒီဟာမတိုင္ခင္ ဘယ္အခ်ိန္ကတည္းက ကုိယ့္စက္ကုိ ဒုကၡေပးေနတာလဲ။ ကိုယ့္စက္ထဲကုိ ဘယ္မသာမာသူေတြက ဘယ္နွစ္ႀကိမ္ေလာက္ ၀င္ထြက္သြားလာၿပီးၿပီလဲ။

၅။ အခ်ိန္ေတြပိုေနလို႔လား။

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက virus scanning နဲ႔ defragmenting ေတြ အခ်ိန္ေတြ အမ်ားႀကီး ေပးထားရတာကုိ မႏွစ္ျမိဳ႕ၾကဘူးေလ။ အဲဒီေတြလုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ က်န္တာသံုးလို႔မရသေလာက္ကုိ ထိုင္ေစာင့္ေနရတယ္ေလ။ တကယ္ပဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တျခားလုပ္စရာေတြမရွိတာ ေသခ်ာရဲ႕လား။

၆။ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အလုပ္ျဖစ္ခ်င္တယ္။

Windows boot speed ကျမန္လာၿပီလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ booting လုပ္ေနတုန္းေလး ေကာ္ဖီေဖ်ာ္ခ်ိန္ ရတယ္ေလ။

၇။ ဖိုင္ေတြတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ျဖန္႔ေ၀မယ္

တကယ္လို႔ ဘာလင္က စီးပြားေရးအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုနဲ႔ အလုပ္လုပ္လို႔ သူတို႔က .ODP format (ႏိုင္ငံတစ္ကာသံုး ဖိုင္အမ်ိဳးအစား) ဖိုင္ ကို ပို႔ၿပီဆိုပါေတာ့။ PowerPoint က အဲဒီဖိုင္ကုိဖြင့္ရင္ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ပါ။

၈။ Internet Explorer (IE) ကုိ တကယ္မၾကိဳက္တာ ေသခ်ာတယ္။

အင္တာနက္ သံုးမယ္ဆိုရင္ Web browser တစ္ခုခုကုိ ေတာ့တင္သံုးမယ္ေလ။ IE ကုိေတာ့ အဲဒီ web browser ေဒါင္းလုပ္လုပ္တဲ့ အခ်ိန္သံုးမယ္ေပါ့။

၉။ ကိုယ့္စက္ကုိ ကုိယ့္ကိုယ္တိုင္ control လုပ္ခ်င္တယ္။

ကြန္ပ်ဴတာ ျပႆနာ အေသးအမႊားေလးေတြကုိ ကုိယ့္ဘာသာကုိယ္ ေျဖရွင္းခ်င္တယ္ေလ။ Microsoft က ေနာက္ထြက္မယ့္ Version မွာ ျပင္ေပးမွာကုိ ေစာင့္မေနခ်င္ဘူး။

၁၀။ အေပၚကအခ်က္ေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတာေတြ ရွိပါသလား။

ရွိတယ္ဆိုရင္လညး္ တစ္ခုနွစ္ခုေပါ့ဗ်ာ။ ဒါဆို ကြ်န္ေတာ္တို႔ တစ္ျခားနည္းေရြးလို႔မရႏိုင္ဘူးလား။ Linux မွာ ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ ကုိယ္စိတ္ၾကိဳက္ ျပဳျပင္လို႔ရတာေတြကုိ Windows က ဘယ္ေတာ့မွာ လိုက္မွီမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကုိလညး္ လူတိုင္းနီးပါး သိပါတယ္။

Linux က အကုန္လံုးအဆင္ေျပမွာလားဆိုေတာ့လည္း အကုန္လံုးရယ္လို႔ေတာ့ အေသအခ်ာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ Windows မွာထက္ပိုေကာင္းမွာပါ။

ကဲ ... ဒါဆိုရင္ စာဖတ္သူတို႔ေရာ Linux ေျပာင္းသံုးၾကည့္ဖုိ႔ အခ်ိန္က်ေနျပီလားဗ်ာ။

အခုေဖာ္ျပအပ္ေသာ Linux နွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ Post မ်ားသည္ End User မ်ားအတြက္သာဆိုလိုပါသည္။ Professional မ်ား (အထူးသျဖင့္ မာတီမီဒီယာ) အတြက္မဟုတ္ပါ။

Ubuntu 11.10 ဘယ္လိုတင္မလညး္ ဒီမွာ ဖတ္ပါ။

source: techrepublic

ေန႔တိုင္းနီးပါး သံုးရမယ့္ Linux command ၁၀ ခု

လူတိုင္းနီးပါ၊ Linux သံုးတဲ့သူမွမဟုတ္ပါဘူး၊ ဘယ္ OS ကုိ သံုးတဲ့သူျဖစ္ျဖစ္ command မရိုက္ခ်င္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမဲ႔ Linux မွာ Command ကုိ သံုးတာ အလုပ္ကုိတြင္က်ယ္ေစပါတယ္။ ေရြးခ်ယ္စရာေတြမ်ားတယ္။ စိတ္ခ်ရတယ္။

/usr/bin ထဲမွာ command ေပါင္း ၂၁၉၉ နီးပါး ရွိပါတယ္။ /usr/sbin ထဲမွာေတာ့ ၃၈၈ ေလာက္ ရွိပါတယ္ လို႔ (Mandriva Spring 2008) တုန္းက မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။ အဲဒီ Command ေတြ အကုန္လံုးကုိ မသိေတာင္ အနည္းဆံုး ၁၀ ခုေလာက္ေတာ့ Linux ကုိ ေန႔စဥ္ အသံုးျပဳေနတဲ့ သူေတြ သိသင့္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ အၿမဲတမ္းအသံုးျပဳေနတဲ့ command ေတြရွိပါတယ္။ (cd,ls,rm,etc... (etc က ေတာ့ command မဟုတ္ဘူးေနာ္)) အဲေလာက္တင္လားဆိုေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ အရမ္း အသံုး၀င္တဲ့ command ေတြ ရွိပါေသးတယ္။ ဘယ္ linux မွာ ျဖစ္ျဖစ္ အသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္။ ၾကည့္ၾကည့္ပါအံုး။

၁၊ top

"top" ကေတာ့ အခုလက္ရွိဘာေတြ လုပ္ေနလည္း၊ ဘယ္ ပရုိဂရမ္ေတြ ဖြင့္ထားလည္း၊ ဘယ္ဟာက RAM ဘယ္ေလာက္သံုးေနလည္း၊ စက္ရဲ႕ RAM က ဘယ္ေလာက္ရွိလည္းဆိုတာေတြအကုန္ ျပေနပါလိမ့္မယ္။ တစ္ခုခု အသစ္ ဖြင့္လိုက္တိုင္းလည္း အဲဒီ list ထဲမွာ ျပေနမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

"top" က သင့္ကုိ အခ်ိန္နဲ႔ တစ္ေျပးညီ သင့္စက္ ဘာေတြ လုပ္ေနလည္း ဆိုတာကုိ ျပေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ (#top) ကိုရိုက္လိုက္ရင္ အခု လက္ရွိ ကြန္ျပဴတာက လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ေတြ အကုန္လံုးျပပါလိမ့္မယ္။ root က ဘာေတြ လုပ္ေနလည္း၊ User က ဘာေတြလုပ္ေနလည္း စသည္ျဖင့္။ ဘယ္ user က ဘယ္ ပရုိဂရမ္ကုိ အသံုးျပဳေနလညး္ ဆိုတာကိုလည္း (#top -u username) အားျဖင့္ User တစ္ေယာက္ခ်င္းစီ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိလည္း ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

GUI မွာေတာ့ System Monitor လို႔ေခၚပါတယ္။ Windows မွာေတာ့ Task Manager ပါ။ GUI မွာေတာ့ အျမဲတမ္း အေရွ႕ဆံုးမွာ focus ျဖစ္ေနပါတယ္။ command မွာေတာ့ minimize လုပ္ထားႏိုင္ပါတယ္။

၂၊ ln

bookmark လုပ္တာပါ။ Network ထဲက Folder ကုိ ျဖစ္ျဖစ္၊ Server က folder တစ္ခုတည္းကုိ User အမ်ားၾကီးက သံုးခ်င္တယ္ဆိုရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ခ်ိတ္ေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ Network ထဲမွာဆိုရင္ လံုၿခံဳေရးပိုင္း အေနနဲ႔လည္း ကာကြယ္ျပီးသားျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ (ဥပမာ Group တစ္ခုလုပ္ထားျပီး အဲဒီ Group ထဲက user ေတြကုိပဲ အဲဒီ Folder ကို read/write ေပးလုပ္မယ္ဆိုသလိုမ်ိဳးေပါ့) GUI (nautilus) မွာ ေတာ့ Bookmark ဆိုတာပါပါတယ္။ Windows မွာဆိုရင္ Desktop shortcut လုပ္သလိုမ်ိဳးပါ။

၃၊ tar/zip/gzip/unrar/unzip

ဖိုင္ေတြကုိ ၿခံဳ႕လို႔ရမယ္။ ၿခံဳ႕ထားတဲ့ ဖုိင္ေတြကုိ ျဖည္မယ္။ Argument ေတြ ေျပာင္းလိုက္ယံုနဲ႔ အလြယ္တကူ ကိုယ္လုပ္ေစခ်င္တာ လုပ္သြားတဲ့ အတြက္ အလုပ္ကုိ လြယ္ကူျမန္ဆန္ေစပါတယ္။ GUI နဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ Right click > Extract here ေပါ့။

၄၊ nano,vi,emacs

command line text editor ပါ။ nano လား၊ vi လား၊ emacs လား၊ အဲဒီစစ္ထဲေတာ့ ကြ်န္ေတာ္မပါခ်င္ပါဘူး။ ႀကိဳက္တာသံုးပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ nano သံုးပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေျပာပါတယ္။ nano က အသံုးသိပ္မတည့္ဘူးေပါ့။ လုပ္လို႔ရတယ့္ function နည္းတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ အဲဒါကပဲ ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ အလြန္ရိုးရွင္းေနတာပါ။ Linux စက္တစ္လံုးကုိ Administration လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ command line text editor တစ္ခုခုကုိ မျဖစ္မေန ကိုင္တြယ္ အသံုးျပဳတတ္ေနရပါမယ္။ GUI မွာေတာ့ Gvim ဒါမွမဟုတ္ gedit ရွိပါတယ္။

၅၊ grep

ဒီ command ကေတာ့ လူႀကိဳက္ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ ဖိုင္တစ္ဖိုင္ကုိ လိုခ်င္သလို ပိုင္းပိုင္း ဖတ္လို႔ရတာပါပဲ။ ဥပမာ httpd.conf ဖိုင္ကုိ ဖတ္မယ္ ဆိုပါဆို႔။ အဲဒီဖိုင္က စာေၾကာင္းေရ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္။ အဲဒီဖိုင္ထဲမွာ ဘယ္ေနရမွာ "AccessFileName .htaccess" ဆိုတာရွိသလည္းသိခ်င္တယ္။

စာေၾကာင္း ၁၅၃ မွာ ရွိပါတယ္ဆိုပါဆို။ ရိုးရိုး ဖတ္မယ္ဆိုရင္ ၁၅၃ ကုိေရာက္ေအာင္ down arrow ကုိ ဖိထားရပါတယ္။ ဖိထားယံုနဲ႔ေတာ့မရပါဘူး၊ လိုက္ဖတ္ေနရအံုးပါမယ္။ grep သံုးၾကည့္ရေအာင္။ grep -n "AccessFileName .htaccess" /etc/apache2/apache2.conf ဒါဆို terminal မွာ "153:AccessFileName .htaccess" ဆိုျပီး တန္းျပပါလိ့မ္မယ္။ လြယ္ဘူးလားဗ်ာ။

GUI မွာ gedit နဲ႔ဖြင့္ျပီး Search လုပ္လို႔ရပါတယ္။

"grep" က တစ္ျခား command ေတြနဲ႔လည္း piping (|) နဲ႔ခံျပီး တြဲသံုးလို႔ရပါေသးတယ္။ ဥပမာ တစ္ခုအေနနဲ႔ "ps"(လက္ရွိဘာေတြ run ေနလည္းဆိုတာၾကည့္တာပါ) နဲ႔တြဲသံုးၾကည့္ရေအာင္။ firefox က အလုပ္ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ပဲ hang ေနတယ္ ဆိုပါေတာ့။ firefox ရဲ႕ PID ကုိ ၾကည့္ျပီးေတာ့ firefox ကုိ ပိတ္ပစ္ခ်င္တယ္။ "ps aux" ရိုက္လိုက္ရင္ Run ထားတာေတြ အကုန္ထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ အမ်ားၾကီးထဲကမွ firefox ကိုလိုက္ရွာေနမလား ၾကာပါတယ္။ "ps aux|grep firefox" လို႔ေျပာင္းရိုက္လိုက္ပါ။ firefox's process တစ္ခုတည္း ျမင္ရပါလိမ့္မယ္။

GUI မွာ System monitor ကေန ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။

၆၊ chmod

File/folder ေတြကုိ permissions ေျပာင္းတာပါ။ Web tool ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တိက်တဲ့ permissions လုိပါတယ္။ chmod ကုိ မသံုးခင္ w=write,r=read,နဲ႔ x=execute ကုိ အမွတ္ရေနပါ။ ဘယ္ဖိုင္က ဘယ္ permissions ေတြလိုလည္း ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္ပါ။ rw- rw- rw- ဆိုရင္ေတာ့ User, Group and Other User အကုန္လံုး read/write permissions ရေနပါလိမ့္မယ္။ အဆင္မေျပပါ။ Other user အတြက္ အကန္႔အသတ္နဲ႔သာျဖစ္သင့္ပါတယ္။ read only ဒါမွမဟုတ္ execute only. GUI (nautilus) မွာ ေတာ့ right click > properties > Permissions

၇၊ dmesg

old-school လုိ႔ ကြ်န္ေတာ့္ကုိ ေခၚခ်င္ေခၚပါ။ ဒါေပမယ့္ device တစ္ခု Linux စက္မွာ တပ္လိုက္တာနဲ႔ dmesg ကုိ အရင္ဆံုးရိုက္ပါတယ္။ သူက kernel buffer ေတြအားလံုးကုိ ျပပါတယ္။ အေရးၾကီးပါတယ္။ သိသင့္သိထိုက္ တဲ့ information ေတြ ျဖစ္တဲ့ system architecture, gpu, network device, kernel boot options used, RAM totals စသည္ျဖင့္ပါ။

နည္းနည္း trick ေလးလုပ္ၾကည့္ခ်င္လား။ tail ခံျပီး ရိုက္ၾကည့္ရေအာင္။ (dmesg | tail -f) ဒါဆိုရင္ ေနာက္ ဆံုး ေလးငါးေၾကာင္း ျပပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုခု ထူးျခားတိုင္း (စက္ကုိ အလုပ္ေတြမ်ားႀကီး ခိုင္းထားတဲ့အခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ debugging လုပ္ေနတုန္းအခ်ိန္) အဲဒီ ေလးငါးေၾကာင္းမွာပဲ အသစ္ အသစ္ေတြကုိ ျမင္ေနရပါလိမ့္မယ္။

၈၊ kill/killall

အခုဆိုရင္ Linux kernel က ေတာ္ေတာ့္ကုိ stability ျဖစ္ေနပါျပီ။ kernel န႔ဲ မသက္ဆိုင္တဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ ေဆာ့၀ဲ ေတြက တစ္ခါတစ္ေလ ေၾကာင္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သူ႔ကုိ ဖ်က္ထုတ္ပစ္ဖုိ႔(အဲဒီ ေဆာ့၀ဲကုိ restart ျပန္လုပ္ပစ္ဖို႔ ရပ္ပစ္ျပီး ျပန္စဖို႔) လိုပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အျမန္ဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ "kill" ဒါမွမဟုတ္ "killall" နဲ႔ လုပ္ပစ္တာပါပဲ။ "kill" နဲ႔ "killall" ကြာတာကေတာ့ kill က PID(process ID number) လိုျပီး၊ killer ကေတာ့ ေဆာ့ဝဲ နာမည္လိုပါတယ္။

တစ္ခုလုပ္ၾကည့္ရေအာင္။ ဥပမာ၊ firefox က hang ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုပါေတာ့။ firefox ကုိ ရပ္ပစ္ဖို႔အတြက္ kill ကုိ အသံုးျပဳပါမယ္။ kill ကုိ အသံုးျပဳမယ္ဆိုရင္ PID လုိမယ္။ ဘယ္လိုရမလညး္ ဆိုေတာ့ ps aux|grep firefox နဲ႔ ၾကည့္ရပါမယ္။ PID ကို ps နဲ႔မၾကည့္ခ်င္ဘူးဆိုရင္လညး္ killall firefox ဆိုျပီး တန္းရိုက္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ killall က daemons process (Apache,Samba,etc) ေတြကို အလုပ္လုပ္ခ်င္မွလုပ္ပါမယ္။ GUI မွာေတာ့ System monitor ကေန kill process လုပ္လုိ႔ရပါတယ္။

၉၊ man

RTFM "Read the Fine Manual" အဲဒီစကားလံုးကုိ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား သင္ေတြ႔ဘူးပါသလဲ။ ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ Linux မွာ Manual ဖတ္ေနတာထက္ manpages ကုိ ဖတ္လိုက္တာ ပိုအလုပ္ျဖစ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ "Read the fine Manpages" ေပါ့။ Manpage ေတြက ပံုစံတစ္ခုတည္းန႔ဲ ေရးထားတာပါ။ တစ္ခုကုိ နားလည္ေအာင္ ဖတ္ၾကည့္ျပီးသြားျပီဆိုရင္ ေနာက္ ဘယ္ဟာကုိ ဖတ္ဖတ္ နားလည္လြယ္လာပါလိမ့္မယ္။ command တိုင္းရဲ argument ေတြကလည္း ဆက္စပ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

အေပၚဆံုး နွစ္ေၾကာင္းသံုးေၾကာင္းဖတ္လို႔နားမလညး္လည္း ကိစၥမရွိပါဘူး။ ဆက္ၾကည့္သြားပါ၊ detail ကုိ ရွင္းျပထားတာေတြ လညး္ ပါပါတယ္။ Linux command ေတြကို အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ အကုန္လံုး အလြတ္က်က္ေနစရာ မလုိပါဘူး။ ဘယ္နားရွိမယ္ဆိုတာပဲ သိယံုနဲ႔ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ manpages ေတြကုိ ဖတ္တတ္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။

၁၀၊ mount/umount

removable media ေတြ တပ္မယ္၊ ျဖဳတ္မယ္ဆိုရင္ သံုးပါတယ္။ boot တက္တာနဲ႔ တပ္ဆင္ထားတာေတြကုိေတာ့ /etc/fstab ဖိုင္မွာ ေရးထားပါတယ္။ mount/unmount ကေတာ့ root privileges(super user) လုိပါတယ္။ mount command ကုိ ဘာ arugument မွမထည့္ပဲလည္း ရိုက္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ စက္မွာ ဘယ္ devices ေတြတပ္ထားလည္း ျပလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

အထက္ပါ ၁၀ ခုကေတာ့ Linux administration အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုတာေတြပါ။ အဲဒါေလးေလာက္ပဲ သိထားတာကိုပဲ ေတာ္ေတာ္ အကူအညီရေနပါျပီ။ အလုပ္လုပ္ရာမွာ လြယ္လြယ္ကူကူ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီ ၁၀ ခုတင္လားဆိုေတာ့လည္း မဟုတ္ေသးပါဘူး။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ လုိအပ္ခ်က္ခ်င္းမတူသလိုေပါ့။ liux server ကုိင္ေနတာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ Linux နဲ႔ web developement လုပ္ေနတာလား၊ တစ္ကိုယ္ရည္ သံုးပဲလားဆိုတာမွာလည္း ကြဲျပားမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္ ေန႔တိုင္း အဲဒီ ၁၀ ခုထဲက တစ္၀က္ ေက်ာ္ေက်ာ္ ကုိ အျမဲတမ္း အသံုးျပဳရပါတယ္။

source:sudobits

Ubuntu 11.10 Install လုပ္ရေအာင္

Ubuntu11.10 (Oneiric Ocelot) လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္တုန္းကထြက္လာပါျပီ။ အခုမွ linux ကုိ စျပီး အသံုးျပဳမယ့္သူ ေတြအတြက္ ဒီစာက ရည္ရြယ္ပါတယ္။  Ubuntu 11.10 ကို အဆင့္ဆင့္ဘယ္လို Install လုပ္မလည္း ဆိုတာကုိ ျပထားပါတယ္။

ျပီးေတာ့ အခုအဆင့္ဆင့္လုပ္ေဆာင္မွာေတြကေတာ့ Linux နဲ႔ Windows 7 (XP/Vista ဒါမွမဟုတ္ တစ္ျခား တစ္ခုခု Install လုပ္ျပီးသား) နဲ႔အတူ Dual Boot ဘယ္လိုလုပ္မလညး္ဆိုတာကုိ ရွင္းျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အရင္တုန္းက Ubuntu တင္ျပီး ျပႆနာေပါင္းစံုတက္ကာ အဆင္မေျပသူမ်ားအတြက္လည္း ရည္ရြယ္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္လည္း ရွိျပီးသား Windows ကုိ အကုန္ဖ်က္ပစ္ျပီး Ubuntu တစ္ခုတညး္ တင္ခ်င္သူမ်ားအတြက္လည္း ဒီအဆင့္ဆင့္လုပ္ေဆာင္ပံုေတြက အတူတူပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕မတူတဲ့အခ်က္ေတြကုိ ရွင္းျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Ubuntu 11.10 beta version ထြက္ကတည္းက အံ့ၾသစရာေကာင္းတဲ့ ေျပာင္းလည္းမႈေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ Unity Desktop လိုမ်ိဳးဟာပါ။ျပီးေတာ့ အၾကီးမားဆံုးေျပာင္းလဲမႈကေတာ့ Gnome 3 ကုိအသံုးျပဳလိုက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ Ubuntu မွာ Gnome shell ကုိအလြယ္တစ္ကူ ထည့္လို႔ရလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ (တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ bugs ေတြေတာ့ ရွိေနတုန္းျဖစ္ေနမွာပါ။)

Ubuntu 11.10 အဆင့္ဆင့္ Install လုပ္ပံု

Ubuntu 11.10 ကို Install လုပ္နည္းေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အလြယ္ကူဆုံးကေတာ့ Windows ကေန wubi installer နဲ႔လုပ္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ အကုန္လံုးကုိ ကုိယ့္စိတ္ၾကိဳက္ ေဆာင္ရြက္လုိ႔မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ နည္းနည္း အလုပ္ရႈပ္ခံျပီး လုပ္ၾကည့္ၾကရေအာင္။ သိပ္မခက္ပါဘူး၊ ေအာက္ပါ ေဖာ္ျပမယ့္ အခ်က္ေတြတိုင္း အဆင့္ဆင့္ လုပ္သြားၾကည့္ပါ။ အခက္အခဲရွိရင္ ကြန္႔မန္႔ ေရးခဲ့ႏိုင္ပါတယ္။

Install မလုပ္ခင္ အေရးၾကီးတဲ့ Data ေတြကို အရင္ backup လုပ္ထားပါလို႔ အၾကံျပဳပရေစ။ Partition ခြဲတင္တယ္ဆိုေပမယ့္လည္း မေတာ္တစ မွားသြားခဲ့သည္ရွိေတာ့ Data ေတြ မေပ်ာက္ေတာ့ဘူးေပါ့။
အဆင့္ ၁၊ ISO ဖိုင္ေဒါင္းလုပ္လုပ္ပါ။
ပထမဆံုး Ubuntu 11.10 ISO ဖိုင္ကုိ ကိုယ္နဲ႔ကိုက္မယ့္ architecture (Intelx86 သို႔မဟုတ္ AMD64) ဖိုင္ကို ေဒါင္းလုပ္လုပ္ပါ။ ျပီးျပီဆိုရင္ ေနာက္တစ္ဆင့္သြားရေအာင္။

အဆင့္ ၂၊ Bootable media တစ္ခုလုပ္ရေအာင္ (USB/CD)
လြယ္လြယ္ေလးပါ။ အဆင့္ ၁ မွာေဒါင္းလုပ္လုပ္ထားတဲ့ ISO ဖိုင္ကုိ CD burn လိုက္ယံုပါပဲ။ Windows မွာဆိုရင္ေတာ့ Nero Burn ဒါမွမဟုတ္ Windows 7 မွာဆိုရင္ ဒါတိုက္ ISO ဖိုင္ကုိ CD လုပ္လို႔ရပါတယ္။ CD အလြတ္တစ္ခုကုိ ထည့္၊ ျပီးေတာ့ ISO ဖိုင္ကုိ  Right Click လုပ္ ျပီး Burn this ISO ကုိ ေရြးေပးလိုက္ယံုပါပဲ။
ဒါမွမဟုတ္ USB ကေန boot တက္ေအာင္လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့
Windows မွာဆိုရင္ Universal USB install ဆိုတာရွိပါတယ္။ ဒီမွာ ေဒါင္းလုပ္ လုပ္ပါ။
ဖြင့္လိုက္ပါ။ ျပီးေတာ့ ISO ဖိုင္ကုိ သြားေကာက္လိုက္ပါ။ ဘယ္ USB Drive မွာ လုပ္မွာလည္း ေရြးေပးလိုက္ပါ။ မိနစ္ အနည္းငယ္အတြင္း  ျပီးသြားပါလိမ့္မယ္။ Ubuntu မွာပဲ လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ျဖင့္ Start Up Disk creator ဆိုတဲ့ ေဆာ့၀ဲ ရွိပါတယ္။ ISO ဖိုင္ကုိ ေရြးေပးပါ။ ဘယ္ USB Drive မွာ လုပ္မလည္း ေရြးေပးပါ။ မိနစ္ အနည္းငယ္ အတြင္ျပီးသြားပါလိမ့္မယ္။

အစရွိသျဖင့္ အဆင့္ ၂ ျပီးဆံုး ေအာင္ျမင္သြားရင္ bootable media တစ္ခုရပါျပီ။ USB Installer က တစ္ျခား ကိစၥေတြမွာလည္း သံုးလို႔ ရပါတယ္။ ဥပမာ ဘာ password မွ ရိုက္စရာ မလိုပဲ  USB ကေန boot တက္ျပီးေတာ့  Windows က Virus ကုိ သတ္ခ်င္တာမ်ိဳး၊ ဒါမွ မဟုတ္ OS တစ္ခုခု ပ်က္သြားလို႔ Data ေတြ Backup ျပန္လုပ္တာမ်ိဳးေတြမွာ သံုးလို႔ရပါတယ္။ အိုေက၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ Boot media ကေန boot တက္ျပီး Hard drive ထဲကုိ Ubutnu Install လုပ္ရေအာင္။

အဆင့္ ၃၊  USB ဒါမွမဟုတ္ CD ထည့္လိုက္ျပီးေတာ့ restart လုပ္ရေအာင္။

အခု အသံုးျပဳမယ့္ Bootable media (USB/CD) တစ္ခုကုိ ထည့္ျပီးေတာ့ restart လုပ္ခ်လိုက္ပါ။ ျပီးေတာ့ အဲဒီ Media ကေန boot တက္လိုက္ပါ။ ကြန္ျပဴတာက Boot ေအာ္တိုတက္လာမည္ ျဖစ္ျပီး Ubuntu က စက္ရဲ႔ မီမိုရီေပၚမွာ တက္ေနမွာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ျခားနည္းတစ္ခုကေတာ့ try Ubuntu without installing ကေန ေရြးျပီး တက္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ Ubuntu ကို Hard drive မွာ Installing မလုပ္ပဲ စမ္းသပ္ အသံုးျပဳလို႔ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။



အဲလိုလုပ္ထားတယ္ဆိုရင္ သင္ စိတ္ၾကိဳက္စမ္းသပ္ အသံုးျပဳၾကည့္ျပီး Hard drive ထဲ Installing လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ Desktop ေပၚက Install Ubuntu 11.10 icon ကုိ နိပ္လုိက္ပါ။



အဆင့္ ၄၊ ဘယ္လို အမ်ိဳးအစား တင္ခ်င္လည္း ေရြးခ်ယ္ပါ။

တစ္ကယ္လို႔ အင္တာနက္ နဲ႔ ခ်ိတ္ထားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Download Updates ႏွင့္ Install third party software မ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါမွ အလိုအေလွ်ာက္ ေနာက္ဆံုး ထြက္ထားတဲ့ ေဆာ့ဝဲ ဗားရွင္း မ်ားကုိ ေဒါင္းလုပ္လုပ္ သြင္းသြားမွာ ျဖစ္ျပီး mp3, video codecs စေသာ တစ္ျခား third party software ေတြကုိ သြင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။



Continue ကုိ နိပ္လိုက္ပါ။ ဘယ္လို အမ်ိဳးအစားမ်ိဳး သြင္းခ်င္လည္း ေရြးခ်ယ္လို႔ရမယ့္ ေနာက္ window တစ္ခုေပၚလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။



အထက္ပါပံုကိုၾကည့္ပါ။ ေရြးခ်ယ္စရာေတြ ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ အခု ပံုေတြကေတာ့ Ubuntu 10.04 နဲ႔ windows 7 ရွိျပီးသားမွာ Ubuntu 11.10 ကုိ ထပ္သြင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ (မေကာင္းဘူးလား Triple boot)
10.04 ေနရာမွာ 11.10 ကုိ သြင္းခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ေတာ့ Install Ubuntu alongside them ကို ေရြးခ်ယ္ပါ။ HDD မွာ ရွိတာေတြ အကုန္ဖ်က္ျပီး Ubuntu 11.10 ကုိပဲ သြင္းခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ Erase disk and install Ubuntu ကုိ ေရြးပါ။ အဲလိုေတာ့ မလုပ္နဲ႔ ေနာ္ ရွိျပီးသား Windows ပါ ေပ်ာက္ျပီး Data Partition ေတြပါ အကုန္ပါသြားမယ္။ Something Else ကို ေရြးရင္ေတာ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Partition မွာ advance partition manager ကုိ အသံုးျပဳျပီး လိုအပ္သလို Partition ပိုင္းျပီး သြင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒါကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အမွန္တကယ္ လုပ္ခ်င္တာပါ။ နည္းနည္းေတာ့ ရႈပ္ေနမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆက္သြားၾကည့္ရေအာင္။
Something else ကိုေရြးပါ။ Continue ကုိ နိပ္ပါ။

အဆင့္ ၅၊ Ext4 Partition အသစ္လုပ္မယ္။ Ubuntu 11.10 သြင္းမယ္။
အဆင့္ ၄ က ေနာက္ဆံုးလုပ္ေဆာင္ခ်က္အရ Partation manager (Partitions ေတြ အသစ္လုပ္ဖို႔၊ မလုိတာေတြ ဖ်က္ပစ္ဖို႔အတြက္) ကုိ ျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။



Partation အလြတ္တစ္ခုကို ေရြးခ်ယ္ပါ။ အလြတ္မရွိရင္ လည္း အစတုန္းက Backup လုပ္ထားတဲ့ Partition ကိုေရြးခ်ယ္ပါ။
Linux အတြက္ Partition ၃ ခုလိုပါတယ္။
၁၊ boot
Boot loader သြင္းဖုိ႔အတြက္ Partition ပါ။ 100 MB ဆို လံုေလာက္ပါတယ္။
၂၊ swap (Virtual RAM)
HDD Memory ပါ၊ Physical RAM ရဲ႕ နွစ္ဆ ထားရပါမယ္။ RAM က 1GB ဆိုရင္ swap partation က 2GB ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အမ်ားဆံုးကေတာ့ 4GB ပါ။
ဥပမာ 40GB ရွိတဲ့ Partition တစ္ခုဆိုပါစို႔။
40 GB partition အလြတ္ကုိ ေရြးပါ။
Add.. ကိုနိပ္ပါ။ 100 MB ေပးပါ။ Location for the new partition: Beginning ကိုေရြးပါ။ Use as: Ext2 ကုိေရြးပါ။ Mount point: /boot ကုိ ေရြးပါ။ Ok နိပ္ပါ။

လက္က်န္ partition အလြတ္ကုိ ေရြးပါ။
Add.. ကိုနိပ္ပါ။ 4000 MB (4GB) ေပးပါ။ Location for the new partition: Beginning ကိုေရြးပါ။ Use as: swap ကုိေရြးပါ။ Mount point: ေရြးစရာမလိုပါ။ Ok နိပ္ပါ။

လက္က်န္ partition အလြတ္ကုိ ေရြးပါ။
Add.. ကိုနိပ္ပါ။ က်န္သေလာက္ထား ေပးပါ။ Location for the new partition: Beginning ကိုေရြးပါ။ Use as: ext4 ကုိေရြးပါ။ Mount point: / (root partition) ကုိေရြးပါ။ Ok နိပ္ပါ။

သတိထားရမွာက ntfs Type ေတြ မေရြးမိပါေစနဲ႔။ ရွိျပီးသား Widows ပ်က္သြားႏိုင္ပါတယ္။

Partition အကုန္လံုးေသခ်ာလားျပန္စစ္ပါ။ ဘယ္လိုရွိသင့္သလဲဆိုရင္
ntfs ၃ ခု (boot,windows,data partition)
ext2 (linux boot)
swap (linux Virtual RAM)
ext4 (linux system partition)

အဆင့္ ၆၊ အေျခခံ အခ်က္အလည္း ေလးေတြ ျဖည့္မယ္။ User အသစ္လုပ္မယ္။

Your Physical Location - Local time အတြက္ ေနာက္တစ္ဆင့္မွာ ေပၚလာမယ့္ ကမၻာ့ေျမပံုမွာ ေရြးေပးလိုက္ပါ။
Continue နိပ္ပါ။
Keyboard Layout - English (US)
Continue နိပ္ပါ။

User အသစ္လုပ္မယ္။

Your Name: ကိုယ့္နာမည္ အျပည့္အစံုေရးသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ (Mr.blade)
Computer's Name: ဥပမာ (blade-pc)
Password: strong password ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ စာလံုး အၾကီးေရာ အေသးပါ ပါသင့္ပါတယ္။ Special Char (#@!@^%$%) ေတြ ပါသင့္ပါတယ္။ နံပါတ္ေတြ ပါသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ (U11#bladE@2011)
Require my password to login: ပါလာတဲ့အတိုင္းထားသင့္ပါတယ္။ စက္ဖြင့္ခ်င္တိုင္း Pasword ရိုက္ရပါ့မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ မရိုက္ခ်င္ရင္လညး္ Log in automatically ေရြးေပးလို႔ရပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ အေလ့အထေတာ့ မဟုတ္ပါ။
Continue နိပ္ပါ။

installation လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ မိနစ္ အနည္းက်ရင္ ျပီးသြားပါလိမ့္မယ္။ ေသခ်ာပါတယ္။ windows installing ေလာက္ေတာ့ မေစာင့္ရပါဘူး။

အဆင့္ ၇၊ restart လုပ္ပါ။
ေနာက္ဆံုးက်ရင္ Installion is complete ဆိုတဲ့ Window တစ္ခုေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ restart လုပ္ပါ။ Remove the installation media ဆိုျပီး လာျပပါလိမ့္မယ္။ USB/CD ကုိ ထုတ္လိုက္ပါ။ Enter နိပ္ပါ။ reboot လုပ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ျပီးေတာ့ boot loader ေပၚလာပါလိ့မယ္။ Ubuntu 11.10 ကုိ ေရြးေပးလိုက္ပါ။  Login လုပ္ပါ။

ဒါပါပဲ။ Ubuntu installation ေအာင္ျမင္သြားပါျပီ။

LAMP - Apache, Mysql & PHP server တည္ေဆာက္ရေအာင္

Desktop တင္မကပဲ Server (web application ေတြ တည္ေဆာက္ရမွာပါ , VPS, Dedicated hosting အသံုးျပဳမႈ) မွာပါ Ubuntu က အခုဆိုရင္ ေတာ္ေတာ့္ကုိ ေပၚျပဴလာျဖစ္လို႔လာပါတယ္။ Ubuntu ထုတ္လုပ္သူေတြကေတာ့ ပံုမွန္ထြက္ရွိေနတဲ့ Version ေတြထက္ LTS(Long Term Support ၅ ႏွစ္ၾကာ support) သံုးဖို႔ အၾကံျပဳၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း Ubuntu 12.04 LTS ကေတာ့ Desktop မွာပါ ၅ ႏွစ္ၾကာ support ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲေျပာၾကေျပာၾကပါ။ ရိုးရိုးအသံုးျပဳသူေတြေကာ Developer ေတြကပါ သူတို႔ရဲ႕ localhost Testing/developement (wordpress,joomla အသံုးျပဳသူေတြ) အတြက္ပါ Apache, PHP, Mysql, phpMyAdmin ကုိ ubuntu 11.10 နဲ႔ ဘယ္လိုတင္ျပီး ဘယ္လို အသံုးျပဳမလည္း ဆိုတာကုိ ဒီစာရရည္ရြယ္ပါတယ္။

Apache ကေတာ့ ေပၚျပဴလာအျဖစ္ဆံုး Web Server ျဖစ္ျပီး website အားလံုးရဲ႕ ၆၅% က Apache ကိုအသံုးျပဳထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Apache က ေတာ့ အခမဲ့ေဆာ့၀ဲလ္ ျဖစ္ျပီး platform(Linux,Mac,Windows) မေရြး အသံုးျပဳလုိ႔ ရတဲ့ Web Server ျဖစ္ပါတယ္။ Server side language (PHP,Python, etc...) ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိလည္း extensible modules ေတြနဲ႕ထပ္ထည့္ျပီး အသံုးျပဳနိုင္ပါတယ္။ website ေတြမွာ အသံုးအမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ PHP နဲ႔ ေပၚျပဴလာ အျဖစ္ဆံုး MYSQL အခမဲ့ Database ကို အေျခခံထားတဲ့ Website (အခုဖတ္ေနတဲ့ webiste အပါအ၀င္) ေတြကေတာ့ Linux, Apache, MySQL နဲ႔ PHP ကို ေပါင္းစပ္ထားတာပါ။ LAMP server လို႔ အတိုမွတ္ျပီးေခၚလိုက္တာပါ။

Ubuntu 11.10 မွာ LAMP ကုိ setup စလုပ္ၾကည့္ရေအာင္။

အဆင့္ ၁ ။ Installing Apache



Command ရိုက္လို႔ ရေအာင္ Terminal တစ္ခုဖြင့္မယ္။ (Ctrl+Alt+T)

#sudo apt-get install apache2

အဲဒီ Command ရိုက္လိုက္ရင္ Apache ရဲ႕ အေျခခံလိုအပ္တဲ့ modules,package နဲ႔ libraries ေတြကုိ Install လုပ္သြားမွျဖစ္ျပီး ေနာက္ထပ္လိုအပ္တာေတြကုိ ေတာ့ ေနာက္အဆင့္ေတြ မွာ ထပ္တင္ပါ့မယ္။ Apache သြင္းလိုက္တာ ေအာင္ျမင္သြားလား စမ္းသပ္ၾကည့္ရေအာင္။ browser တစ္ခုဖြင့္ျပီး http://localhost လို႔ URL bar မွာ ရိုက္ထည့္ၾကည့္လိုက္ပါ။ ေအာက္ပါပံုအတိုင္းျမင္ရလွ်င္ Apache သြင္းတာ မွန္သြားပါတယ္။



အဆင့္ ၂ ။ Installing Mysql

Command ရိုက္လို႔ ရေအာင္ Terminal တစ္ခုဖြင့္မယ္။ (Ctrl+Alt+T)

#sudo apt-get install mysql-server

Install လုပ္ေနခ်ိန္အတြင္း mysql အတြက္ root password ထည့္ဖို႔ လုိပါတယ္။ ထည့္ေပးလိုက္ပါ။



 



အဆင့္ ၃ ။ Installing PHP
Command ရိုက္လို႔ ရေအာင္ Terminal တစ္ခုဖြင့္မယ္။ (Ctrl+Alt+T)

#sudo apt-get install php5 libapache2-mod-php5 php5-mysql

PHP5 engine, php-apache libiary, php mysql libiary ေတြ သြင္းတာပါ။ ဒါမွ php က apache နဲ႕ေကာ Mysql နဲ႔ပါ အလုပ္တြဲလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ တင္ျပီးသြားရင္ေတာ့ Apache ကုိ Restart ျပန္လုပ္ရပါမယ္။ extensible modules ေတြ ထပ္သြင္းထားတဲ့အတြက္ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု သိေအာင္ပါ။ ေအာက္ပါ command အတိုင္း apache ကုိ restart လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

#sudo /etc/init.d/apache2 restart

စမ္းသပ္နည္း ၁။
PHP5 သြင္းတာ ေအာင္ျမင္ရဲ႕လား လို႔ စမ္းၾကည့္ရေအာင္။ /var/www/ ထဲမွာ phpinfo.php ဆုိျပီး ဖိုင္တစ္ဖုိင္ ျပဳလုပ္ပါ။ ျပီးေတာ့ ေအာက္ပါ ကုဒ္ကုိ အဲဒီဖိုင္မွာ ေရးျပီး save လုပ္လုိက္ပါ။
<?php
print_r (phpinfo());
?>

ဒီအဆင့္မွာ file permission ေတြ ျပႆနာ အနည္းငယ္ရွိပါတယ္။ /var/www/ က Apache ရဲ႕ Default Document Root ပါ။ အဲဒီအထဲမွာ file တစ္ခုလုပ္မယ္ဆိုရင္ super user mod လုိအပ္ပါတယ္။
ျပီးေတာ့ browser ကေန ျပီးေတာ့ URL bar မွာ http://localhost/phpinfo.php ဆိုျပီး ဖြင့္ၾကည့္ပါ။ ေအာက္ပါ ပံုအတိုင္းျမင္ရလွ်င္ LAMP တင္တာ ေအာင္ျမင္ပါျပီ။

စမ္းသပ္နည္း ၂။
/var/www/ ထဲမွာ Folder တစ္ခုျပဳလုပ္မယ္။
folder premission ကုိ ေျပာင္းမယ္။
phpinfo.php ဖိုင္တစ္ခုလုပ္မယ္။ ကုဒ္ေရးမယ္။
Command ရိုက္လို႔ ရေအာင္ Terminal တစ္ခုဖြင့္မယ္။ (Ctrl+Alt+T)

#sudo mkdir /var/www/project/
#sudo chmod 777 -Rf /var/www/project/

အဲဒီ Command ႏွစ္ခုရိုက္ျပီးရင္ GUI ကေန အသံုးျပဳလို႔ရပါျပီ။
Nautilus(file brower) ကုိ ဖြင့္ပါ။ File System > var > www > project ကုိ သြားပါ။ Right click > Create New Document တစ္ခုယူပါ။ phpinfo.php လို႔နာမည္ေပးပါ။ Right click > Open with Text editor (Gedit ဒါမွ မဟုတ္ တစ္ျခား တစ္ခုခု) နဲ႔ဖြင့္ပါ။ ေအာက္ပါ ကုဒ္ ကုိ Copy and Paste လုပ္ပါ။

<?php
print_r (phpinfo());
?>

Save လုပ္ပါ။

ျပီးေတာ့ browser ကေန ျပီးေတာ့ URL bar မွာ http://localhost/project/phpinfo.php ဆိုျပီး ဖြင့္ၾကည့္ပါ။ ေအာက္ပါ ပံုအတိုင္းျမင္ရလွ်င္ LAMP တင္တာ ေအာင္ျမင္ပါျပီ။


ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ MYSQL database ကုိ GUI နဲ႔ အသံုးျပဳလို႔ရေအာင္ phpMyAdmin (MYSQL web administration tool) တင္ရေအာင္။

Command ရိုက္လို႔ ရေအာင္ Terminal တစ္ခုဖြင့္မယ္။ (Ctrl+Alt+T)

#sudo apt-get install phpmyadmin

Install လုပ္ေနခ်ိန္အတြင္း MYSQL root password ထည့္ေပးဖို႔လုိပါတယ္။
ျပီးလွ်င္ browser ကေန http://localhost/phpmyadmin/ ဆိုျပီး သြားၾကည့္ပါ။ Mysql user name(default root) နဲ႔ Mysql တင္တုန္းက ေပးထားတဲ့ password ကို ရိုက္ထည့္လိုက္ပါ။ ဒါဆိုရင္ MYSQL မွာ database အလြယ္တစ္ခု တည္ေဆာက္လုိ႔ရသြားပါတယ္။

LAMP ကို local က ကိုယ့္စက္ထဲ Install လုပ္ျပီး စမ္းၾကည့္တာ ဘာေတြ အက်ိဳးအျမတ္ရႏိုင္မွာလည္း၊ Apache Friends(xampp) နဲ႔လည္းလုပ္လို႔ရတာပဲလို႔ ေျပာစရာ ရွိပါတယ္။ အခုဆိုရင္ Server ေတြ မွာ Cpanel နဲ႔ သံုးတဲ့ share server ေတြလိုပဲ VPS hosting ေတြက ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ရေနပါျပီ။ အခု local မွာ လုပ္သလိုပဲ Server မွာလည္း အလြယ္တကူ command နည္းနညး္ပါးပါး ရိုက္တတ္ယံုနဲ႔ကုိပဲ ကုိယ္ပိုင္ဆာဗာ ကုိ စိတ္ၾကိဳက္ ျပဳျပင္ သံုးစြဲလို႔ရနိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ၊ Linode VPS @ $19.95/month (512 MB RAM, 20 GB space and 200GB bandwidth)

video tutorial

 

 

Source: sudobits

ကိုဘလိတ္

PC ေတြေနရာ အစားထို႔လာမယ့္ Ultrabooks ေခၚ laptop အပါးစားေလးမ်ား

အခုဆိုရင္ iPad က personal computer ေတြကုိ ဝါးျမိဳသြားသလိုပဲ Notebook ေတြကိုလည္း Ultrabooks ေတြက ဝါးၿမိဳေတာ့မလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့ဘူးလို႔ ထင္ခဲ့တဲ့ကိစၥက အခုေတာ့ တကယ္ ျဖစ္လို႔ လာေနပါၿပီ။

Ultrabooks ဆိုတာ အလြန္ပါးလႊာတဲ့ Notebook computer ပါပဲ။ သူ႔မွာ Hard disk မပါဘူး၊ DVD/ CD မပါဘူး။ အဲဒါမ်ိဳးကုိပဲ Apple က တည္ထြင္ခဲ့ပါတယ္။  ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ပထမဆံုးပြဲထုတ္ခဲ့တဲ့ MacBook Air ပါ။

PC ေစ်းကြက္ ေလ႔လာသူေတြကေတာ့ Ultrabooks ေရာင္းအားကေတာ့ ေနာက္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ၂၀၀၇ မွာ notebooks pc ေတြေရာင္းရသလိုမ်ိဳးပဲ ဗံုးေပါက္ကြဲသလို တိုးတက္လာမယ္လို႔ ေဟာကိန္းထုတ္ေနၾကပါတယ္။

Ultrabooks ေတြရဲ႕ ေရာင္းအားက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ၁၃၅.၅ သန္း ေလာက္ကုိ ေရာက္ရွိလာမယ္၊ အဲဒါကေတာ့ Notebook ေစ်းကြက္ရဲ႕ ၄၃ ရာခိုင္ႏွႈန္းပဲ ျဖစ္တယ္လို႔လညး္ IHS iSuppli ရဲ႕ အဆိုအရ သိရပါတယ္။

Ultrabooks ေတြရဲ႕ အၿပိဳင္အဆိုင္ထြက္ရွိလာပံုကေတာ့ မေမွ်ာ္လင္႔ဘဲ အလွ်င္အျမန္ တိုးတက္လာေနပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာကုိပဲ အလံုးေရ  ၁ သန္း နီးပါးေလာက္ ေရာင္းရပါတယ္။ အဲဒါက  Notebook အားလံုးေရာင္းအားရဲ႕  ၂ ရာခိုင္ႏွႈန္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ႔ ေနာက္ လာမယ့္ႏွစ္မွာေတာ့ Ultrabooks ေတြေရာင္းအားက Notebook ေတြေရာင္းအားရဲ႕ ၁၃ ရာခိုင္ႏွႈန္းေလာက္ ကုိ ေရာက္ရွိလာမယ္ျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္ ၂၀၁၃ မွာ ၂၈ ရာခိုင္ႏွႈန္းနဲ႔  ၂၀၁၄ မွာ ၃၈ ရာခိုင္ႏွႈန္းထိ တိုးတက္လာမယ္လို႔လည္း ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။
iPad လိုမ်ိဳးေတြက PC ေတြေနရာမွာ အကုန္အစားထိုး ၀င္ေရာက္လာမယ္ဆိုတာေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ထင္ထားၾကေပမယ့္လည္း ကြ်မ္းက်င္သူေတြ ေျပာတာကေတာ့ laptops ေတြရဲ႕ ေရာင္းအားက သိသိသာသာကုိ ထိုးက်လာပါတယ္တဲ့။ အဲဒီေတာ့ tablet ေတြက အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ တကယ္ရွိလို႔ ၀ယ္လိုအားမ်ားလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

tablet ေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ဆိုရင္ notebook PCs ေတြဟာ ပုိမုိ ဆြဲေဆာင္မႈရွိတဲ့ ဒီဇိုင္းျဖစ္ျပီး ၀ယ္သူေတြ ပိုမို မ်က္စိက်စရာျဖစ္လာဖို႔လိုပါတယ္။ အခု Ultrabooks ေတြကေတာ့ tablet ေတြရဲ႕ သြင္ျပင္လကၡဏာေတြ အျမင္ပိုင္း အားသာခ်က္ေတြကုိယူၿပီး၊ ရွိရင္းဆြဲ Notebook ေတြရဲ႕ အားသာခ်က္ေတြနဲ႔ အခ်ိဳးက်က် ေပါင္းစပ္လိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Intel's ultrabook

အခုေမလ တုန္းက Intel ကုမၸဏီက ပထမဆံုး Ultrabook (သူ႔ရဲ႕ trademark နာမည္ပါ။) ကုိ ထုတ္လုပ္လိုက္ပါတယ္။ Intel က ေျပာတာကေတာ့ Ultrabook ဆိုတာကေတာ့ ၀.၈ လက္မ ေအာက္ ပါးလႊာတဲ့ notebook PC တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး၊ Hard dick မပါပဲ Flash memory ေတြကုိ အစားထိုး အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖြင့္လိုက္လွ်င္ ခ်က္ခ်င္းနီးပါး အသံုးျပဳလို႔ ရႏိုင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ဖုန္းေတြကဲ့သို႔ stand by နဲ႔ အၿမဲတမ္းလည္း ဖြင့္ထားႏိုင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လညး္ဆိုေတာ့ ဘက္ထရီကုိလညး္ ၈ နာရီေက်ာ္ ခံေအာင္ ျပဳလုပ္ထားပါတယ္တဲ့။

Netbook ကုိ ဘာလုိ႔မၾကိဳက္ၾကသလည္းဆိုေတာ့ ကီးဘုတ္က ေသးေတာ့ ရိုက္ရခက္တယ္။ Processors က အားနည္းၿပီး၊ Windows XP ပဲ တင္သံုးလို႔ ရတာေၾကာင္႔ပါ။

Ultrabook မွာေတာ့ 13", 14" ေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ full-sized ကီးဘုတ္ပါပါတယ္။ ၿပီးေတာ့လညး္ Microsoft ကထြက္တဲ့ ေနာက္ဆံုး windows 8 ကို အသံုးျပဳလို႔ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ Windows 8 ကေတာ့ Intel ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးထြက္ chipsets နဲ႔ အလြန္အလြမ္းသင့္တယ္လို႔လည္း ညႊန္းထားပါေသးတယ္။

လက္ရွိသံုးေနတဲ့ PC ေတြနဲ႕ notebooks ေတြနဲ႔ ေနာက္ဆံုးေပၚ Ultrabooks ေတြ tablet ေတြမွာပါ သံုးႏိုင္ဖို႔ အတြက္ Microsoft ကလည္း Windows 8 ကုိ အခ်ိန္မွီ ထုတ္လုပ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလ႔လာသူေတြကေတာ့ Ultrabook ေတြမွာ ေနာက္ဆိုရင္ touch screens ေတြပါ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔လည္း ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းထားပါေသးတယ္။

အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ Ultrabooks ေတြက ေစ်းျမင့္ေနပါေသးတယ္။ ဘယ္ဟာျဖစ္ျဖစ္ အနည္းဆံုးေနာ္ ေဒၚလာ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိေနပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ႏွစ္က်ရင္ေတာ့  Ultrabooks ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေနာက္ မ်ိဳးဆက္တစ္ခု ျဖစ္တဲ့ 3-D "lvy Bridge" processors (ပိုမို ျမန္ျမန္ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ၿပီး power စားလည္း သက္သာတဲ့) ေတြနဲ႔ အသံုးျပဳျပီးထြက္လာရင္ေတာ့ thin notebooks ေတြရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းဟာ ေဒၚလာ တစ္ေထာင္ေအာက္ကုိ ေရာက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ Intel က ေျပာပါတယ္။

PC ေတြကေတာ့ အၿမဲတမ္း သစ္လြင္ လန္းဆန္းေနဦးမွာပါပဲ။ ပထမဆံုး laptop, ၿပီးေတာ့ Netbooks အခု လာျပန္ျပီ Ultrabooks။ ဒီအိုင္ဒီယာေတြ ဘယ္ကစ ထြက္လာသလဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ Apple ကုိ ေက်းဇူးတင့္သင့္ပါတယ္။

ကုိဘလိတ္

Source:CNN

LINUX စသံုးမည့္သူမ်ား သိသင့္စရာအဖ်ာဖ်ာ

Operation System အမ်ိဳးအစားတစ္ခု

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္နွစ္ေလာက္က စၿပီးေတာ့ Operation system ဆိုတာ ထည့္ေျပာစရာမလိုတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ အဓိကက်တဲ့ ကြန္ျပဴတာနဲ႔ လုပ္မယ့္ အလုပ္ေတြ အားလံုးနည္းပါးက အြန္လိုင္းကေနပဲ လုပ္တာ ျဖစ္ေတာ့ browser ေတြသာ အဓိက အခန္းက႑က ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Operation system ဆိုတာ့ ေနာက္ကြယ္ကပဲ သူလုပ္ရမယ့္အလုပ္ေတြ လုပ္တာျဖစ္ၿပီး အသံုးျပဳသူက ဘယ္ Operation system ကုိ သံုးေနသလည္းဆိုတာ သိစရာ မလုိတဲ့အေနအထားျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ Operation system ဆုိတာ user ေတြ အသံုးျပဳမယ့္ ေဆာ့ဝဲ ေတြနဲ႔ computer မွာ ရွိတဲ့ hardware ေတြကုိ ခ်ိတ္ဆက္ေပးတဲ့ ၾကားခံ တစ္ခုလို႔ပဲသိထားရရင္ရေလာက္ပါၿပီ။

Windows မဟုတ္ဘူး။

new users ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက Windows,Linux နဲ႔ Mac က ဘာကြာျခားလည္းဆိုတာ ေသခ်ာမသိက်ပါဘူး။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေတာ့ windows လိုမ်ိဳး အကုန္သံုးလို႔ရရင္ ကြန္ျပဴတာပဲ ထင္ၾကတာပဲ။ Windows ပါမွာ ကြန္ျပဴတာလို႔ ထင္ေနၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ Windows ဆိုတာ Operation system တစ္ခုပဲ။ End user ေတြအေနနဲ႔ Operation System က အဓိက မဟုတ္တာေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ အဲဒီ Operation System ေပၚမွာ တင္ပီး Run ေနတဲ့ Application ေတြ အသံုးျပဳၾကတာပါ။ တစ္ျခား Opensource application ေတြကလည္း Windows မွာပါတဲ့ application ေတြလိုပဲ အသံုးျပဳလို႔ ရပါတယ္။ ဥပမာ၊ Microsoft Word ဆုိတာမ်ိဳး Libre office Writer ရွိပါတယ္။ Menu ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အတူတူပါပဲ။ File memu ထဲမွာ New,Open,Save, Save as စသည္ျဖင့္ တူတူပဲ ပါတာပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ Windows တင္ထားမွ ကြန္ျပဴတာ မဟုတ္ပါဘူး။

C:\ မရွိဘူး။

Windows အသံုးျပဳသူေတြက C:\ ဆုိတာဘာလည္းဆိုတာေတာ့ သိၾကပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဘယ္လိုမွတ္ထားသလည္းဆိုေတာ့ C:\ ဆိုတာ System partation သြားမထိနဲ႔ အႏ ၱရယ္ရွိတယ္။ အဲေလာက္ပါပဲ။ Linux မွာေတာ့ Directory hierarchy ေတြကုိ ျပည့္စံုေအာင္ လုပ္ထားပါတယ္။ User အတြက္မွတ္ထားရမယ့္ တစ္ေနရာပဲရွိပါတယ္။ /home/USERNAME (USERNAME ဆိုတာကေတာ့ အသံုးျပဳသူနဲ႔ login name ပါ). မ်ားေသာအားျဖင့္ ေနာက္ဆံုးေပၚ Linux distro ေတြမွာေတာ့ users home directory မွာ Documents, Pictures, Music, Video စသည္ျဖင့္ ေနရာေတြ ျပဳလုပ္ေပးၿပီးသားေတြ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ User မွတ္ထားရမွာက ကိုယ့္ နာမည္နဲ႔ ေနရာမွာ ကိုယ့္ဖိုင္ေတြ အကုန္လံုးသိမ္းထားႏိုင္ပါတယ္ ဆိုတာပါပဲ။

Installing လုပ္နည္းလညး္ ကြာတယ္။

Windows မွာ software တစ္ခု install လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ net မွာ ရွာမယ္။ .exe ဖိုင္ကုိ ေဒါင္းလုပ္လုပ္မယ္။ ၿပီးရင္ double click ေခါက္ပီး run လိုက္မယ္။ ၿပီးေအာင္ ေစာင့္မယ္။ ေနာက္ အသံုးျပဳမယ္ေပါ့။ Linux ေတြမွာေတာ့ Add/Remove software tool(Ubuntu software Center, PackageKit, or Synaptic) တစ္ခုခုကုိ ဖြင့္၊ အသံုးျပဳခ်င္တဲ့ software ကုိ ရွာၿပီး install button ကုိ နိပ္လိုက္ယံုပါပဲ။ အသံုးတည့္မယ့္  opensource software ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။

Command line မလိုပါဘူး။

Linux ဆိုၿပီး ေျပာလိုက္တာနဲ႔ User ေတြက command line ေတြ ေလ့လာရေတာ့မယ္ပဲ ေျပးျမင္ၾကပါတယ္။  Modern Linux Distro ေတြ မွာ End user ေတြ Command ရိုက္စရာ မလုိပဲ အသံုးျပဳလို႔ရေအာင္ လုပ္ထားၿပီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ Terminal အၿမဲဖြင့္ထားၿပီး  grep, ls, mkdir, chmod, or chown ေတြ ရိုက္ေနစရာမလုိပါ။ GUI ကေန လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Virus ဝင္မွာမပူရပါ။

Windows အသံုးမျပဳေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ Virus ဆိုတာကုိလည္း ဂရုစိုက္ေနစရာ မလုိေတာ့ပါဘူး။ AVG or SEP ေတြ task bar မွာ ျမင္ရမွာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ LINUX ဒါက ပံုမွန္ပါပဲ။ တစ္ျခား Windows user က ေမးလ္ ပို႔လိုက္လို႔ ေမးလ္ ထဲမွာ virus ပါလာလို႔လား။ မပူပါနဲ႔ LINUX ကုိ အဲဒီ virus က ဒုကၡမေပးႏိုင္ပါ။  just select and delete လုပ္လိုက္ယံုပါပဲ။

အခမဲ့ပဲျဖစ္ပါတယ္။

Open source နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူေတြ အျမင္ၾကားရတာေတာ့ မေကာင္းေၾကာင္းၾကည့္ပဲျဖစ္ေနတယ္။ consumerist society ေတြထင္ထားတာကေတာ့ free ေပးတာေတြက အသံုးဝင္ရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္တဲ့။ software တစ္ခုက လူတိုင္းအတြက္ေတာ့ ဘယ္အသံုးဝင္ပါ့မလဲ။ မ်ားေသာအားျဖင့္လည္း မသံုးၾကည့္ပဲနဲ႔ အသံုးမဝင္ဘူးပဲ ေျပာၾကတာမ်ားပါတယ္။ ဥပမာ scribus နဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ဖိုင္ကုိ Printing ကိုပို႔ေတာ့ သူတို႔က Pagemaker, Indesign သံုးထားလို႔ ဖြင့္မရလို႔ သံုးလို႔မရဘူးတဲ့။ Scribus မွာ PDF ဖိုင္ ေျပာင္းလို႔ ရပါတယ္။ Printing လုပ္တဲ့သူေတြကုိ PDF ဖိုင္ေပးလိုက္ယံုနဲ႔ရပါတယ္။ Design source ဖိုင္ေပးစရာ မလုိပါဘူး။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ မာစတာ တန္းအတြက္ သီးစစ္လုပ္တာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က wiki နဲ႔ google က ရတာတဲ့။ အဲဒီႏွစ္ခုလံုးက Open source ေတြပါပဲ။

ဒီတစ္ခု မၾကိဳက္ဘူးလား ေနာက္တစ္ခုေျပာင္းေပါ့။

LINUX မွာေတာ့ေရြးခ်ယ္စရာေတြမ်ားပါတယ္။ Desktop ကလညး္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Themes ေတြလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒီတစ္ခု အသံုးျပဳရတာ အဆင္မေျပရင္ ေနာက္တစ္ခုေျပာင္းသံုးယံုပါပဲ။ အခုမွ စသံုးမယ္ဆိုရက္ေတာ့ Ubuntu ဒါမွမဟုတ္ Linux Mint သံုးၾကည့္ပါ။ Ubutnu ကေတာ့ Facebook မွာ ျမန္မာ fun ေတြ ရွိပါတယ္။ LInux Mint menu ေတြကေတာ့ Windows နဲ႔ ယဥ္ပါးေနတဲ့သူေတြ အသံုးျပဳရင္ အဆင္ေျပပါတယ္။

Driver installer CD ေတြ သိမ္းထားစရာ မလုိပါဘူး

Windows XP သံုးဖူးတဲ့သူေတြ သိမွာပါ။ Windows ျပန္တင္တိုင္း Driver ေတြ isntall လုပ္ရတာ ဘယ္ေလာက္ ေခါင္းေျခာက္သလဲ။ Linux မွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား driver ေတြကုိ auto သိပါတယ္။

Google မွာ ရွာပါ။

Linux မွာ error တစ္ခုခုေတြ႔ေနသလား။ copy ကူးၿပီးသာ Google မွာရွာလိုက္ပါ။ ေျဖရွင္းခ်က္ မ်ိဳးစံု ထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ တစ္ခါတည္း ေလ့လာၿပီးသားပါျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။



လူေတြက တစ္ခုခု အေျပာင္းအလဲ လုပ္ရမွာကုိ ေၾကာက္စိတ္ရွိပါတယ္။ တစ္ခုသိရမွာက ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ကုိ ကုိယ္ ျပန္ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ အရာရာတိုင္း ေျပာင္းလဲေနတယ္။ ေျပာင္းလဲမႈကုိလဲ လက္ခံေနရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေျပာင္းအလဲေလး လုပ္ၾကည့္ဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။ priate ေတြ သံုးမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္လိပ္ျပာ ကိုယ္ လံုေအာင္ Opensource ေတြ သံုးမလားပါပဲ။



Ref: techrepublic မွ 10 things you must teach new Linux users

အိုင္တီသမားျဖစ္ခ်င္ရင္ ဒါေတြ ခံႏိုင္ရည္ ရွိၿပီလား

Knowledge ေခတ္ရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အလုပ္တိုင္းမွာ စိမ္ေခၚမႈေတြ မ်ားျပားလာတာ ကမၻာတစ္ဝွမ္းလံုး ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ IT နဲ႔ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းျပဳလုပ္သူတိုင္း ပိုသတိထားမွာပါ။ ဘယ္သူျဖစ္ျဖစ္ ပညာအလုပ္ရဲ႕စိန္ေခၚမႈေတြကုိ မခံႏိုင္ဘူးဆိုရင္ အဲဒီစိန္ေခၚမႈေတြကုိ ခံႏိုင္ရည္ရွိမယ္ ေနာက္လူတစ္ေယာက္အၿမဲတမ္းရွိေနမွာပါ။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္မလုပ္ႏိုင္ဘူးလား .. ဒါဆုိ ေနာက္လုပ္ႏုိင္မယ့္သူ ကုိ ခိုင္းမယ္ဆိုမ်ိဳးေတြၾကည့္ပါပဲ။

အိုေက .. ဒါဆုိ IT မွာ အလုပ္လုပ္မယ့္သူ ဘာေတြပဲ လာလာလုပ္ႏိုင္ပါတယ္လို႔ အာမခံႏိုင္ေအာင္ သတိထားရမယ့္ အခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ေတြက ကုိယ္နဲ႔ မကိုက္ညီဘူးဆိုရင္ေတာ့ IT နဲ႔ အသက္ေမြးမႈကုိ စြန္႔လႊတ္လိုက္တာလိုက္တာ ပိုသင့္ေတာ္ပါလိမ့္မယ္။ မစြန္႔လႊတ္ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ အနည္းဆံုး အခ်က္ဆယ္ခ်က္ေလာက္ေတာ့ ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ လုပ္ရပါ့မယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့

၁၊ စိတ္ရွည္ရမယ္။စိတ္တည္ၿငိမ္ရမယ္
ျပႆနာတစ္ခုကုိ စိတ္တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ထားပီး စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ေျဖရွင္းတတ္မႈကေတာ့ IT မွာ အေရးအၾကီးဆံုးတစ္ခုပါပဲ။ တစ္ခ်ိဳ႕ IT ျပႆနာေတြမွာ အခ်ိန္မွီ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ျပန္လည္ေျဖရွင္းေပးရမယ္ ကိစၥေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုအခ်ိန္မွာ စိတ္တည္ၿငိမ္မႈ မရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဟိုေတြးဒီေတြးနဲ႔ အဲဒီ ျပႆနာကုိ အခ်ိန္မွီ ေျဖရွင္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ့္စိတ္ကုိယ္ မထိန္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ IT အလုပ္ဆက္မလုပ္တာ ေကာင္းပါတယ္။

၂၊ ေက်ာင္းဆက္တက္ဖို႔ေတြ စာေမးပြဲေတြ ေျဖဖို႔ေတြ စိတ္၀င္စားရပါ့မယ္။

IT က အျမဲတမ္း အသစ္ေတြ ထြက္ထြက္ေနတာပါ။ အဲဒီေတာ့ ကုိယ့္ကုိကိုယ္ အျမဲတမ္း refresh လုပ္ေနရပါမယ္။ စာေတြ ဖတ္ရမယ္။ သတင္းေတြ ဖတ္ေနရမယ္။ ဘာေတြ အသစ္ေတြ ထြက္ေနၿပီလညး္ အျမဲတမ္းေလ့လာေနရပါမယ္။ selfstudy လုပ္ဖို႔ ၀ါသနာကုိ ပါေနရပါမယ္။ workshop ေတြတက္ရမယ္။ အျမဲတမ္း learning လုပ္ေနဖို႔ လိုပါတယ္။

၃၊ ရံုးခ်ိန္မဟုတ္တဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း အလုပ္လုပ္ရပါ့မယ္
နည္းပညာဆိုတာၾကီးက ကိုယ္သတ္မွတ္ထားတဲ့ schedule အတိုင္း တသတ္မွတ္တည္း အၿမဲတမ္းသြားေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ Servers ဆိုတာမ်ိဳးက သူေဒါင္းခ်င္တဲ့ အခ်ိန္ ေဒါင္းမွာ business ဆုိတာကေတာ့ ေဒါင္းလို႔မရဘူး။ အဲဒီေတာ့ ညၾကီးသန္းေခါင္းမွာ Server ေဒါင္းသြားလို႔ ထလုပ္ရင္လညး္ လုပ္ရမယ္။ စေန၊ တနဂၤေႏြ ရံုးပိတ္ရက္ေတြလည္း သူမ်ားေတြလို နားခ်င္မွ နားရမယ္။ ကိုယ္က ရံုးပိတ္ရက္ေတြမွာ သူမ်ားေတြ နည္းတူ လုပ္စရာေတြ အျမဲတမ္း ရွိေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ္က IT အလုပ္နဲ႔ သိပ္မကိုက္ဘူးလို႔ သတ္မွတ္လိုက္ပါ။

၄၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးလည္း ေကာင္းရပါမယ္
ဒါကေတာ့ ရွင္းျပဖို႔လိုမယ္ေတာင္ မထင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လညး္ဆိုေတာ့ IT မွာ support end users ဆိုတာလညး္ ပါတာကိုး။ စကားမ်ားမ်ားေျပာရမယ္။ တဖက္လူ နားလညး္ေအာင္ ဥပမာမ်ားနဲ႔တကြ ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းျပရမယ္။

၅၊ လြယ္လြယ္အရႈံးမေပးနဲ႔
ကိုယ့္အရည္အခ်င္းကုိ ဘယ္ႏွစ္ခါေလာက္ ျပန္လည္ သံုးသပ္ဖူးလည္း။ ျပႆနာ တစ္ခုကို အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဘယ္ႏွစ္ခါ ေျဖရွင္းဖူးလည္း။ အဆံုးမသတ္ႏိုင္တဲ့ ျပႆနာေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ထားခဲ့ဘူးသလည္း။ အဲလိုမ်ိဳးေတြထားထားခဲ့တာကုိ ကိုယ့္ကုိကိုယ္ ေမြ႔ေလွ်ာ္ေနပီလား။ အဲဒါမ်ိဳးေတြက IT's ethic မွာ ဘယ္လိုမွ လက္မခံႏိုင္တဲ့အခ်က္ေတြပဲ။ တစ္ခုေတာ့ ရွိတယ္။ အခ်ိန္နည္းနည္း ထပ္ေစာင့္ရအံုးမွာလား။ အဲဒီ ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းဖို႔ skill လိုေသးတာလား။ အိုေက။ အခ်ိန္ေစာင့္ႏိုင္တယ္ ထားအံုး။ လက္ခံထားဖို႔ တစ္ခ်က္ကေတာ့ အဲဒီ အလုပ္ကုိ ၿပီးေအာင္ အဆံုးသတ္မယ္။ လုပ္ကုိလုပ္ရမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ လက္ခံႏိုင္ရပါမယ္။

၆၊ ေဒါသထြက္မလြယ္နဲ႔
IT သမားလည္း စိတ္နဲ႔ပဲ ေဒါသေတာ့ တစ္ခါတစ္ေလထြက္တာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္  IT သမားက End users ေတြရဲ႕ ျပႆနာကုိ အနည္းနဲ႔အမ်ား ေန႔တိုင္း ေျဖရွင္းေပးေနရတာဆိုေတာ့  ေဒါသထြက္လြယ္လို႔ကေတာ့ တစ္ေန႔လံုး ေဒါသထြက္ေနရၿပီး ေသြးတိုးေရာဂါ ရမယ္။

၇၊ multitask လုပ္ႏိုင္ရမယ္
တစ္ခါတေလက်ရင္ IT သမားေတြက အခ်ိန္မွီၿပီးေအာင္ အလုပ္ႏွစ္ခု သံုးခု တစ္ၿပိဳင္နက္တညး္ လုပ္ရတာေတြ ရွိပါတယ္။ အလုပ္ကုိ တစ္ခုၿပီးျပတ္မွ တစ္ခုလုပ္တတ္တဲ့သူလညး္ IT ေလာကမွာ မေအာင္ျမင္ဘူးလုိ႔ေတာ့ မဆုိလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ multitask လုပ္ႏိုင္တဲ့သူက ပိုသာမွာေပါ့ေလ။

၈၊ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ရာထူးေတြ တိုးတိုးသြားတာကုိ လိုခ်င္တာလား
IT အလုပ္အတြက္ေတာ့ အဲဒါက သိပ္မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ရာထူးေတာ့ တိုးတာေတာ့ ရွိပါတယ္။ အိုင္တီ မန္ေနဂ်ာေလာက္ အထိေပါ့။ CEO အဆင့္ေလာက္အထိ ေမ်ာ္လင့္ထားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ....

၉၊ နည္းပညာေတြ မၾကိဳက္ဘူးလား
ဒါကေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ဥပမာ ဘာလဲဟ စမတ္ဖုန္း၊  ဖုန္းပဲကြာ ဖုန္းေျပာလို႔ရေတာ္ေရာေပါ့ ဆိုတာမ်ိဳး၊ စာအုပ္ဆုိ လက္ထိပ္ေလး တံေတြးဆြတ္ၿပီး လွန္ရမွ စာဖတ္တယ္လို ထင္တာမ်ိဳး (ebook မဖတ္ခ်င္ဘူးဆုိသလို) Server ေတြ Desktop switches, routers ဘာေတြလညး္ဟ အင္တာနက္ေလး သံုးရဖို႔ ဘာေတြ မွန္းကုိ မသိဘူးဆိုတာမ်ိဳး၊ စက္ပစၥည္းေတြ မ်ားလို႔ green earth ထိခိုက္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြ ၊ အဲဒါေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ...

၁၀၊ ဖုန္းပိတ္ အိပ္တတ္သလား
IT သမားေတြဟာ ညလယ္သန္းေခါင္ကလညး္ ကိုယ့္အလုပ္လုပ္ခ်ိန္ပဲ ျဖစ္လာရင္ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ မနက္ကတည္းက ညေနအထိ အလုပ္လုပ္ၿပီးၿပီ အလုပ္ခ်ိန္ၿပီးၿပီလို႔ေတာ့ လက္လြတ္စပယ္ ေနလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ 24/7 on call ျဖစ္ေနရပါ့မယ္။  မိသားစု ေတြ႔ဆံုပြဲကုိလည္း ခနထားခဲ့ၿပီး Server ေဒါင္းလို႔ အလုပ္လုပ္ရင္ လုပ္ရပါ့မယ္။ သားဦးေလး ေမြးမွာမို႔လို႔ လာလို႔မရဘူးလညး္ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ အလုပ္ခ်ိန္ျပင္ပ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အလုပ္က ဖုန္းေခၚရင္ မကိုင္ခ်င္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေသခ်ာပါၿပီး သင္နဲ႔ IT နဲ႔ ....

သင့္အျမင္ေကာ ဘယ္လိုရွိလညး္ comment ေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ IT သမားဘက္က အျမင္ေတြကိုပဲ ေရးထားတာပါ။ တစ္ျခား field ထဲက လူေတြကုိ ထိခိုက္နစ္နာေစလိုျခင္း လံုး၀မရွိပါဗ်ာ။
Ref:techrepublic

Usa & THAILAND

friendship